بدون ترديد معتبرترين منبع براى تبيين مقاصد شريعت، قرآن كريم، احاديث معتبر و عقل است و اگر برخى عالمان شيعه و اهل سنّت در اين خصوص نظراتى دارند، در واقع بيان درك عقل و تفسير و ترجمه آيات و احاديث وارد شده در اين زمينه است.

بنابراين در تفسير مقاصد شريعت بايد به اين سه منبع و اصل معتبر مراجعه نمود.

همچنين در كشف و تفسير مقاصد شريعت نبايد از اين نكته غافل ماند كه اين مقاصد در راستاى رسيدن به هدف خلقت است؛ زيرا پيگيرى دو هدف متفاوت در تكوين و تشريع (٨)، با حكمت خداوند سازگار نيست و از آنجا كه قرآن (٩)، حديث (١٠)و عقل (١١)، آشكارا معرفت خداوند و پرستش آگاهانه او را هدف خلقت تمام موجوداتى كه برايشان پيامبر و كتاب آسمانى فرستاده شده مى‌دانند طبيعتاً در تشريع نيز همين هدف مد نظر بوده است.

البته آنچه ذكر شد، هدف نهايى خلقت است. به گونه‌اى كه وقتى اين هدف مطرح مى‌شود، پرسش از هدف خلقت و تشريع، پاسخ كافى مى‌يابد و از بين مى‌رود؛ زيرا پاسخ به جايى مى‌رسد كه ارزش ذاتى پيدا مى‌كند و فراتر از آن، ارزش ديگرى قابل تصور

(٨) اعمّ از ارسال رسل، انزال كتب و جعل قانون.
(٩) مانند آيه ٥٦ از سوره ذاريات: وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْإنْسَ إلَّا لِيَعْبُدُونِ
(١٠) در اين زمينه احاديث فراوانى داريم و اين حديث قدسى بسيار معروف است، به گونه‌اى كه محدثى چون مجلسى به طور ارسال مسلم به خداوند نسبت مى‌دهد: كُنْتُ كَنْزاً مَخْفِيّاً فَاَحْبَبْتُ أنْ اُعْرَفَ فَخَلَقْتُ الْخَلْقَ لِكَيْ اُعرَفَ . (بحار الانوار، ج٨٧، ص١٩٩ و ج٥، ص٣٠٩ـ٣١٨).
(١١) قضاوت عقل به اين صورت است: موجودات وقتى به هدف و تكامل نهايى مى‌رسند كه تمام ظرفيت‌ها و قابليت‌هايشان به فعليت برسد؛ و قابليت‌هاى موجودات داراى شعور و اراده، به فعليت نمى‌رسد مگر با رسيدن و قرب به موجودى كه كمال محض و از هر نقصى پيراسته است. اين قرب با معرفت و پرستش اين موجود كه الله‌خوانده مى‌شود، ميسر مى‌گردد.