بعد و در پيمان لوزان در ١٣٠٢/ ١٩٢٣ اين خودمختارى از كردهاى تركيه سلب شد. اين امر، قيام ناكام كردهاى مخالف در ١٣٠٤/ ١٩٢٥ عليه دولت تركيه را به دنبال داشت، اين قيام از سوى شيخ سعيد پيران و احسان نورى پاشا سامان يافت. در عراق و در سال‌هاى ١٢٩٨، ١٣٠٢ و ١٣٠٩/ ١٩١٩، ١٩٢٣ و ١٩٣٠ شورش كردها توسط شيخ محمود عليه سلطه انگليس بر عراق و مناطق كردنشين روى داد كه انگليس آن را سركوب كرد، اما بارزانى‌ها از ١٣١٢/ ١٩٣٣ به عنوان مهم‌ترين نيروى معارض كرد در عراق باقى مانده‌اند. «١» در دوره رضا شاه در ايران، تنها قيامِ ناموفق كردهاى مخالف دولت را، اسماعيل آقا سيمكو رهبرى كرد. پس از آن، رضا شاه با تبعيد اجبارى برخى قبايل كرد، قدرت آنان را براى ايجاد مزاحمت و قيام ضد دولتى به تحليل برد. در دوره محمد رضا پهلوى، مهم‌ترين حادثه مربوط به كردها، تأسيس جمهورى مهاباد در ١٣٢٤ توسط قاضى محمد- قاضى مهاباد و رئيس حزب دموكرات كردستان- بود. با خروج نيروهاى روسى از ايران، ارتش ايران به كردستان يورش برد و جمهورى مهاباد را كه ديگر از سوى روس‌ها حمايت نمى‌شد، برانداخت و رهبران آن را كه خود را به ژنرال همايون فرمانده ارتش ايران، تسليم كرده بودند، در ميدان اصلى شهر در ١٣٢٦ به جوخه اعدام سپرد. «٢» ٢- ٢- ٦- علل طولانى شدن بحران كردستان‌ بحران يا مسأله كردستان، تنها به ايران مربوط نيست، بلكه تركيه و عراق را نيز در برمى‌گيرد. از آغاز تولد تركيه، كردهاى آن كشور به علت اين كه ترك‌ها به مفاد قرارداد لوزان در اعطاى خودمختارى به كردها عمل نكرده‌اند، با دولت مركزى درگير جنگ و گريز بوده‌اند. كردهاى عراق، اگر چه برابر قرارداد «سِور» به خود مختارى مختصرى در امور ادارى، قضايى و آموزشى دست يافته‌اند، امّا همواره در مقابل فشار انگليسى‌ها و