توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٥٤ - فعل آوردن مسند
قوله: لكونه كمّا غير قارّ الذّات: ضمير در [لكونه] به زمان عود مىكند.
و مقصود از [كمّ] عرضى است كه ذاتا قابل انقسام باشد و از [قارّ الذّات] عرضى است كه اجزائش مجتمع در وجود باشند.
قوله: و الزمان جزء من مفهوم الفعل: زيرا فعل دلالت دارد هم بر زمان و هم بر حدثى كه مقارن با آن باشد.
قوله: كان الفعل مع افادته التقييد الخ: [ كان] جواب است براى [لمّا].
قوله: هو متسوّق للعرب: كلمه [متسوّق] به ضم ميم و فتح واو مشدد محل بيع و شراء و به اصطلاح بازار را گويند.
قوله: فيتناشدون: يعنى اشعارشان را مىخواندند.
قوله: و يتفاخرون: يعنى بواسطه ذكر انساب و جلوه دادن البسه و اسلحهاى كه دربرداشتند افتخار مىكردند.
قوله: و كانت فيه وقايع: ضمير در [فيه] به عكاظ راجعست.
قوله: القيّم بامرهم: يعنى امير و رئيس قوم.
قوله: شهر و عرف بذلك: هردو فعل بصيغه مجهول بوده و ضمير نائب فاعلى در آندو به عريف عود مىكند و مشاراليه [ذلك] قيام به امر قوم مىباشد.
قوله: يتوسم اى يصدر عنه الخ: محل استشهاد بشعر ظريف در همين كلمه است كه مسند فعلى بوده و بمنظورى كه ذكر شد اتيان گرديده.
قوله: و تأملها شيئا فشيئا: ضمير در [تأمّلها] بوجوه راجعست