توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٨ - ترك مسند
نحن بما عندنا و انت بما الخ.
و مانند قول شما كه مىگوئى:
زيد منطلق و عمرو.
و باز همچون كلام شما:
خرجت فاذا زيد.
شارح گويد:
قول شاعر كه گفته [نحن] مبتداء بوده كه خبرش محذوفست و جهتش همان است كه ذكر نموديم و تقدير كلام چنين مىشود: نحن بما عندنا راضون.
پس محذوف در اينجا خبر اوّلى بوده كه به قرينه دوّمى ذكر نشده است و در بيت سابق بعكس مىباشد يعنى محذوف خبر دوّمى بوده كه بقرينه اوّل ذكر نگرديده.
و تقدير: زيد منطلق و عمرو، زيد منطلق و عمرو منطلق ميباشد.
پس [منطلق] را بمنظور احتراز از عبث حذف كردهاند بدون اينكه مقام ضيق باشد.
و تقدير: خرجت فاذا زيد، خرجت فاذا زيد موجود يا حاضر يا واقف يا بتقدير الفاظى شبيه به اينها مىباشد، پس خبر به منظورى كه ذكر شد حذف شده و از اين گذشته متابعت از استعمال موجب شده كه عبارت را بهمانطورى كه ديگران استعمال نموده و مسند را محذوف مىآورند ما نيز استعمال كنيم چه آنكه كلمه [اذا] مفاجات بر مطلق وجود دلالت مىكند از اينرو مىتوان مسند محذوف را لفظ [موجود] در تقدير گرفت و گاهى به آن قرائنى منضمّ شده كه بر نوع خاصى دلالت دارند مانند