توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٣٩ - مفرد آوردن مسند

جواب‌

شارح در جواب از اين اشكال مى‌گويد:

از اشكال مذكور دو جواب مى‌توان داد:

جواب اول‌

اين‌كه مصنف در متن گفته: مع عدم افادة تقوى الحكم، اضافه [افادة] به [تقوى‌] از قبيل اضافه مصدر بمفعول مى‌باشد و فاعل آن نفس التركيب بوده و تقدير كلام چنين است: مع عدم افادة نفس التركيب تقوى الحكم.

و حاصل مراد اينست كه: علت در جمله آوردن مسند آن استكه نفس تركيب مفيد تقوى حكم باشد نه شيئ ديگرى خارج از تركيب كلام، بنابراين دو مثال مذكور در ايراد از محل كلام خارجند.

اما مثال: عرفت عرفت بخاطر آنكه اگرچه كلام مفيد تقوى است ولى اين افاده مستند به نفس تركيب نبوده بلكه از ناحيه تكرار [عرفت‌] استفاده شده.

و اما مثال: ان زيدا عارف بجهت آنكه تقوى مستند است بكلمه [انّ‌] نه نفس تركيب كلام.

جواب دوم‌

مقصود از [تقوى‌]، تقوى اصطلاحى مى‌باشد و آن عبارتست از تأكيد حكم از طريق خاص.

و مراد از [طريق خاص‌] اينست كه: