توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٤١ - مفرد آوردن مسند

بيان المسند السببى بالمثال و قال:

ترجمه‌

اشكال و سؤال‌

مسند گاهى غير سببى بوده و مفيد تقوى نبوده و معذلك مفرد نمى‌باشد مثل: انا سعيت فى حاجتك (من در برآوردن حاجت و برطرف كردن احتياج تو سعى و كوشش مى‌كنم).

و رجل جائنى (مردى نزد من آمد).

و ما انا فعلت هذا (من فقط اين را مرتكب نشدم).

در تمام اين امثله كه متكلم قصدش حصر و تخصيص بوده نه افاده تقوى مسند غير سببى افاده تقوى نكرده و همانطوريكه ملاحظه ميشود مفرد نمى‌باشند بلكه بصورت جمله آمده درحاليكه طبق گفته مصنف ميبايد جمله بيايد.

جواب‌

بفرض بپذيريم كه در امثله مذكور تقوى مقصود نباشد ولى اينرا قبول نداريم كه مفيد تقوى هم نباشند چه آنكه ضرورى است اسناد در آنها تكرار شده و اين خود موجب تقوى و تأكيد است.

و اگر اينرا نيز قبول كنيم كه با قصد تخصيص و حصر چون تقوى مقصود نبوده امثله مذكور هيچكدام افاده تقوى و تأكيد نمى‌كنند اما در عين حال مى‌گوئيم:

مراد مصنف آنست كه مفرد آوردن مسند بخاطر اين معنا است كه مسند مفيد تقوى حكم نمى‌باشد و از اين بيان لازم نمى‌آيد كه در تمام مواردى كه اينطور باشد مسند نيز بايد مفرد آورده شود.