توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢١٨ - اغراض مترتب بر حذف مفعول

وصف ابى الصقر گفته است.

قوله: اذا لم يعدل: يعنى زمانى كه شخص به عدالت رفتار نكرده و طلم نمايد.

قوله: و اذا فصل بين كم الخبريّة و مميزها الخ: مانند آنچه در آيه شريفه: كم تركوا من جنات و عيون‌ يا كم اهلكنا من قرية آمده است‌

قوله: لئلّا يلتبس بالمفعول: ضمير در [يلتبس‌] به مميّز راجع است.

قوله: على انها مفعول ذدت: ضمير در [انّها] به [كم‌] راجع است.

قوله: بما ذكرناه: يعنى بواسطه وجهى كه ما ذكر نموديم.

قوله: و اما لانه اريد ذكره: ضمير در [لانّه‌] بمفعول راجعست‌

قوله: على صريح لفظه: يعنى لفظ مفعول.

قوله: العائد اليه: ضمير در [اليه‌] به مفعول برمى‌گردد.

قوله: حتى كانه لا يرضى: ضمير در [كانّه‌] و [لا يرضى‌] به متكلّم راجع است.

قوله: و ان كان كناية عنه: ضمير در [كان‌] به ضمير و در [عنه‌] به مفعول عود مى‌كند.

قوله: كقوله قد طلبنا الخ: ضمير در [كقوله‌] به [بخترى‌] راجع است كه اين بيت را در مدح المعتزّ باللّه سروده.

قوله: اذ لو ذكره لكان المناسب: ضمير فاعلى در [ذكره‌] به شاعر و ضمير مفعولى آن به مفعول راجع است.

قوله: بطلب مثل له: ضمير در [له‌] به ممدوح راجعست.