تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٤٤٥ - مسئله ششم تنجيم و حكم آن
ادامه بده زيرا حقتعالى بواسطه صدقهاى كه دادى بلا و شرّ را از تو دفع خواهد نمود.
فرع
اگر منجّم بر طبق قواعد نجومى چنين حكم كند كه مقتضاى فلان اتّصال كوكبى و حركت كذائى وقوع فلان حادثه در زمين مىباشد اگرچه خداوند آنچه را كه بخواهد محو كرده و آنچه را كه مشيّتش اقتضاء نمايد ثابت مىكند، بايد بگوئيم چنين حكمى در اخبار ناهيه داخل نبوده و نمىتوان آنرا محكوم به حرمت دانست زيرا ظاهر اين اخبار حكم بنحو قطع و جزم است نه بصورت ترديد و شكّ چنانچه همين معنا از فرموده امام عليه السّلام يعنى:
فمن صدّقك بهذا فقد استغنى عن الاستعانة باللّه فى دفع المكروه بالصّدقة و الدّعاء و غيرهما من الاسباب.
ظاهر مىشود يعنى از اين كلام بخوبى مىتوان استفاده كرد كه حرمت تنجيم و حكم كردن بآن در صورتى است كه منجّم بطور قطع و جزم حكم نمايد نه بنحو ترديد و بيان اقتضاء چه آنكه اينگونه حكم نمودن و اظهار مقتضيّات حركات كوكبى حرام نبوده بلكه نظير تأثير نحوست ايّامى است كه در روايات وارد شده و بما دستور دادهاند كه اين نحوست را با دادن صدقه دفع كنيم، پس حكم نمودن بنحوى كه ذكر شد اشكالى ندارد منتهى بايد بگوئيم جواز آن مبتنى است بر اينكه اعتقاد داشتن به مقتضى بودن علويّات نسبت به حوادث واقعه در كره خاك جايز باشد و بزودى خواهيم گفت كه مشهور از فقهاء آنرا انكار كردهاند اگرچه از كلام محدث كاشانى جوازش ظاهر و آشكار مىباشد.
فرع
اگر منجّم از طريق جريان عادى و روال طبيعى خبر دهد كه در وقت حصول فلان حركت كوكبى و فلكى حادثه كذائى در خارج واقع مىشود بدون اينكه بين حادثه مزبور و حركت ياد شده وابستگى و اقتضائى بوده بلكه از باب صرف قضيّه اتّفاقيّه و تقارن خارجى باشد اين نوع اخبار منجّم سالمتر از انواع ديگر مىباشد و