تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦٢٤ - مسئله سيزدهم حرمت غناء
شده و اهل لسان آنرا باينمعنا بكار بردهاند.
و همچنين است لهو الحديث يعنى اين عبارت نيز شاهد بر گفتار مزبور است، بنا بر اينكه اضافه « لهو » به « الحديث » از قبيل اضافه صفت به موصوف باشد يعنى « حديثى كه لهو مىباشد» پس معلوم مىشود كه لهو بكلام و حديث اطلاق مىگردد بنابراين غناء حرام اختصاص بگفتار و كلامى دارد كه مشتمل بر سخن باطل باشد و ديگر بر حرمت كيفيّت كلام كه آنرا بچه نحو اداء مىكنند دلالت ندارد اگرچه در كلام باطل نباشد.
سپس مىفرمايند:
از شرح و توضيحى كه داديم ظاهر و روشن شد كه در طائفه سوّم از اخبار نيز مىتوان خدشه كرد زيرا مشاهد زور كه حقتعالى كسانى را كه در آنجا حاضر نمىشوند مدح فرموده عبارتند از مجالس تغنّى باباطيل.
شرح مطلوب
قوله: بظهور الطّائفة الاولى: مقصود از طائفه اوّل اخبار مستفيضهاى است كه در تفسير قول زور وارد شدهاند مثل صحيحه شحام و مرسله ابن ابى عمير و موثّقه ابى بصير و رواية عبد الاعلى و حسنه هشام.
قوله: بل الثّانية: يعنى بلكه طائفه دوّم از اخبار و مراد از آنها اخبار مستفيضهاى است كه در تفسير لهو الحديث وارد شدهاند مانند صحيحه ابن مسلم و رواية مهران بن محمّد و رواية وشّاء و رواية حسن بن هرون و رواية عبد الاعلى.
قوله: من مقولة الكلام: يعنى غناء كيفيّت صوت و كلام نبوده بلكه نفس كلامى است كه داراى خصوصيّاتى بوده كه باعتبار آن منهى عنه مىباشد.
قوله: و يؤيّده ما فى بعض الاخبار: ضمير منصوبى در « يؤيّده » به كون الغناء من مقولة الكلام راجع است.
قوله: من انّ قول الزّور ان تقول الخ: اين روايت را مرحوم صاحب وسائل در ج (١٢) ص (٢٢٩) باين شرح نقل فرموده:
محمّد بن علىّ بن الحسين، از پدرش، از سعد بن عبد اللّه، از احمد بن محمّد