تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦٦٨ - نقل اخبار مقيد براى اطلاقات
عروسىها وعده مىگيرند اشكالى ندارد مشروط باينكه مغنّيه مورد دخول رجال نباشد.
ظاهر حديث دوّم و صريح روايت اوّل اينستكه حرمت غناء منوط است بآنچه از آن قصد مىشود لذا اگر منظور و مراد از آن اقامه مجلس لهو باشد حرام بوده و در غير اينصورت حرام نيست.
تبصره
فرموده امام عليه السّلام در روايت اوّلى كه فرمودند:
و هو قول اللّه عزّ و جلّ الخ.
اشاره است بتفصيل مذكور (تفصيل در كلام دو محدّث سابق الذّكر) و از آن اينطور بدست مىآيد كه هردو غناء از مصاديق لهو الحديث مىباشند منتهى مقصود از يكى ادخال مردم در معاصى و اخراج از طريق حقّ و طاعت بوده و از ديگرى چنين امرى مقصود و منظور نيست.
شرح مطلوب
قوله: نعم بعض كلماتهما: يعنى كلمات مرحوم فيض و سبزوارى (ره).
قوله: و انّه لا حرمة فيه: ضمير در « انّه » بمعناى « شأن » مىباشد.
قوله: انّما الحرام ما يقترن به: ضمير در « به » به غناء راجع است.
قوله: فهو على تقدير صدق نسبته اليهما: ضمير « هو » و « نسبته » به تفصيل راجع بوده و ضمير در « اليهما » به محدّث كاشانى و سبزوارى (رهما) برمىگردد.
قوله: لا شاهد له: ضمير در « له » به تفصيل برمىگردد.
قوله: الّتى ذكراها: ضمير تثنيه فاعلى به دو محدّث مذكور و ضمير مؤنّث مفعولى به روايات عود مىكند.
قوله: ما عن الحميرى: اين روايت را مرحوم صاحب وسائل در ج (١٢)