تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦٥٧ - مقاله مرحوم مصنف

غناء فى حدّ نفسه حرام نيست بلكه برخى از افراد آن چون با امرى كه حرمتش از خارج ثابت شده مقارن و همراه مى‌باشد لاجرم محكوم بحرمت مى‌باشد فلذا صوت جاريه مغنّيه‌اى كه بر سبيل لهو بوده و از آن در شب زفاف و دست به دست دادن عروس و داماد استفاده مى‌كنند بحسب ادلّه مذكور مى‌بايد حرام باشد و اگر به اباحه و حليّت آن قائم شويم بناچار دليل حرمت را با ادلّه مرخّصه مى‌بايد تخصيص داده باشيم، امّا افراد ديگرى كه چنين تقارنى با امر حرام ندارند، حرام نبوده بلكه مباح و حلال مى‌باشند.

شرح مطلوب‌

قوله: و ربّما يجرى على هذا: مشار اليه « هذا » غناء مى‌باشد.

قوله: انّه خصّ الحرام منه: ضمير در « انّه » و « خصّ » به محدّث كاشانى و در « منه » به غناء راجع است.

قوله: دخول الرّجال على النّساء: يعنى اختلاط مردان با زنان.

قوله: و الّا فهو الخ: كلمه « الّا » يعنى و اگر غناء مشتمل بر امرى كه حرمتش قطعى است نباشد.

قوله: و المحكى من كلامه: يعنى من كلام المحدّث الكاشانى.

قوله: الواردة فيه: ضمير در « فيه » به غناء راجع است.

قوله: من الاجر: يعنى اجرتى كه مغنّى بابت خواننده‌گى دريافت مى‌كند.

قوله: من العيلان: جمع عود است و آن سازى است معروف.

قوله: اهل الحجى: يعنى اهل العقل.

متن:

و نسب القول المذكور الى صاحب الكفاية أيضا.

و الموجود فيها بعد ذكر الأخبار المتخالفة جوازا و منعا في القرآن و غيره: أنّ‌