تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦٣٦ - تعريف طرب

قوله: ام اعمّ: و آن در وقتى است كه بگوئيم غناء عبارتست از مدّ الصّوت المشتمل على التّرجيع المطرب چه آنكه بديهى است لحون اهل الفسوق و المعاصى از اينمعنا اعمّ مى‌باشند.

قوله: او اخصّ: و آن در وقتى است كه بگوئيم غناء عبارتست از صوت يا مدّ الصّوت، زيرا اينمعنا اعمّ است از لحون اهل الفسوق و المعاصى.

قوله: ليس الغناء الّا هو: ضمير « هو » به ما كان من لحون اهل الفسوق و المعاصى راجع است.

قوله: و ان اختلفت فيه عبارات الفقهاء و اللّغويّين: ضمير در « فيه » به غناء راجع است.

قوله: فعن المصباح: يعنى مصباح المنير فيّومى.

قوله: و عن آخر: يعنى و عن لغوى آخر.

قوله: و عن النّهاية: يعنى نهايه ابن اثير.

قوله: و عنها ايضا: يعنى و عن النّهايه ايضا.

قوله: من رفع صوتا: يعنى صدايش را بالا ببرد و بلند كند.

قوله: و والاه: در مفتاح الكرامه فرموده مراد از « والاه » انداختن ترجيع در صدا مى‌باشد.

قوله: و يقرب منه: ضمير در « منه » به ما تقدّم عن صحاح راجع است.

قوله: المشتمل على التّرجيع: ترجيع همان است كه در عرف عوام چه‌چه مى‌گويند.

قوله: تعترى: يعنى عارض مى‌شود.

قوله: و هذا القيد: يعنى قيد طرب.

قوله: و هو الّذي ارادة الشّاعر: ضمير « هو » به طرب بمعناى خفّت راجع است و شاعر عبارتست از عجّاج.

قوله: قنسرى: بر وزن جعفرى.

مؤلّف گويد:

تمام شعر چنين است: