تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٤٥١ - مسئله ششم تنجيم و حكم آن

مرحوم مجلسى در كتاب بحار مى‌فرمايند:

بين امّت نزاعى نيست در اينكه هركس معتقد باشد كه كواكب مدبّر در اينعالم بوده و خالق حوادث و خير و شرّ مى‌باشند بطور مطلق كافر است.

تمام شهيد كلام مرحوم مجلسى.

و از ايشان (مرحوم مجلسى) در موضع ديگر از كتاب بحار نقل شده كه فرموده‌اند:

اين رأى كه نجوم و كواكب علّت فاعليّه بوده و با اراده در اينعالم تأثير مى‌گذارند و در ايجاد و تأثير مختار هستند اگرچه تأثيرشان موقوف به شرائط ديگرى است كفر مى‌باشد.

تمام شد كلام ديگر مرحوم مجلسى.

بلكه ظاهر كلام شيخ حرّ عاملى در كتاب وسائل آنستكه بطلان تنجيم از ضروريّات دين بوده و كافّه علماء معتقد بآن را كافر مى‌دانند و دليل بر اين استظهار آنستكه وى در كتاب وسائل چنين فرموده:

علماء تصريح نموده‌اند كه علم نجوم حرام و عمل بآن غير جايز و معتقد به تأثير نجوم يا مدخليّت داشتنش در تأثير كافر است و نيز حضرات فرموده‌اند بطلان علم نجوم از ضروريّات دين محسوب مى‌شود.

تمام شد كلام مرحوم صاحب وسائل.

بلكه از محكى كلام ابن ابى الحديد نيز ظاهر مى‌شود كه حكم از نظر عامّه هم چنين بوده و ايشان نيز تنجيم بمعناى مزبور را حرام مى‌دانند، وى در شرح نهج البلاغه گفته است:

ابطال و افساد حكم بنجوم از ضروريّات دين بوده و اعتقاد به نجوم نيز حرمتش ضرورى مى‌باشد و نهى و زجر از تصديق منجّمين امرى است آشكار و اين معناى كلام امير المؤمنين عليه السّلام است كه فرموده‌اند:

فمن صدّقك بهذا فقد كذّب القرآن و استغنى عن الاستعانة باللّه.

تمام شد كلام ابن ابى الحديد.