تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٣٥٢ - توجيه براى تدليس بودن كوبيدن خال
مىگوئيم:
موى غير آدمى هرگز با موى انسان اشتباه نمىشود ازاينرو وقتى آنرا به موى زن وصل كنند معلوم است كه موى اصلى نبوده در نتيجه امر بر بيننده التباس و اشتباه نمىگردد بخلاف موى انسانى كه اگر آنرا به موى سر زن وصل نمايند از موى اصلى تشخيص داده نمىشود و بدين ترتيب موجب التباس و اشتباه مىباشد ازاينرو لازمست بين ايندو تفصيل داده و تنها در صورت اوّل حكم به تدليس نمود.
شرح مطلوب
قوله: و كذا فعل المرأة ذلك: مشار اليه « ذلك » تدليس مىباشد.
قوله: و كسب المواشط حلال: كلمه « مواشط » جمع « ماشطه » بمعناى آرايشگر مىباشد.
قوله: اذا لم يغششن: از باب « مدّ، يمدّ» يعنى غير جنس را در جنس داخل كردن مثل اينكه در شير آب بريزند.
قوله: و لم يدلّسن فى عملهنّ: كلمه « دلس، يدلس» از باب ضرب، يضرب بوده بمعناى خدعه كردن و غير واقع را واقع نشان دادن مىباشد.
قوله: فيصلن شعور النّساء الخ: مراد اينستكه آرايشگر بموى سر زنانى كه داراى موهائى كوتاه يا كمپشت هستند موى ديگران را وصل مىكند يا از آنها كلاهى ساخته معروف به كلاه گيس و آنرا بر سرشان مىنهد بطوريكه بيننده چنين مىپندارد كه مويهاى عاريهاى از آن خود زن مىباشد.
قوله: و يشمن الخدود: كلمه « وشم، يشم» از باب « وعد، يعد» بمعناى خال كوبيدن است و كيفيّت آن چنين است كه بواسطه سوزن پوست بدن را سوراخ كرده و سپس در آن آب تره و يا جسم ديگرى كه عبارتست از دود و خاكستر پيه داخل كرده و بدين ترتيب آن قسمت از بدن سبز نشان داده مىشود.
قوله: و يستعملن ما لا يجوز فى شريعة الاسلام: مثل اينكه مشّاطه اگر ابروهاى زن را با كندن مويها زائل نموده و خود بوسيله مداد و يا آلت ديگرى براى او ابرو بكشد.
قوله: عبارة النّهاية: يعنى عبارت شيخ طوسى در كتاب نهايه.