تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦٥٩ - وجه اول از جمع بين اخبار متعارضه
ترجمه:
مقاله مرحوم سبزوارى در كتاب كفاية الاحكام
مرحوم مصنّف مىفرمايند:
قول مذكور يعنى رأى مرحوم فيض به سبزوارى عليه الرّحمه در كفايه نيز نسبت داده شده است و آنچه در اين كتاب بعد از ذكر اخبارى كه از حيث جواز و منع غناء در قرآن و غير آن موجود مىباشد اينستكه ايشان فرمودهاند:
جمع بين اين اخبار به دو وجه ممكنست:
وجه اوّل از جمع بين اخبار متعارضه
وجه اوّل از جمع بين اين اخبار آنستكه بگوئيم:
اخبارى كه ما را از غناء نهى نمودهاند اختصاص به غير قرآن دارند و اخبار مجوّزه راجع به قرآن مىباشند بنابراين تنافى و تعارض باين بيان از بين اخبار برداشته مىشود.
اگر گفته شود:
پارهاى از اخبار مانعه بطور صريح از تغنّى بقرآن ما را نهى و منع نمودهاند و با اينوصف چگونه بگوئيم مورد اين اخبار غير قرآن مىباشد.
در جواب مىگوئيم:
ايندسته از اخبار كه بطور وضوح و صريح تغنّى بقرآن را مورد نهى و منع قرار دادهاند محمول هستند بر قرائتى كه بر سبيل لهو بوده و بآن نحوى كه فسّاق و اهل غصيان در غنائشان مىخوانند ولى غنائى كه بسبك غناء ايشان نباشد در صورتيكه قرآن را با آن نحو و طرز قرائت كنند اشكالى ندارد و مؤيّد اين گفتار روايت عبد اللّه بن سنان است كه قبلا گذشت و مضمونش اينست:
قرآن را با الحان عرب بخوانيد و بپرهيزيد از اينكه آنرا بطور اهل فسوق و كبائر بخوانيد و عنقريب بعد از من اقوامى مىآيند كه قرآن را با صوتى مشتمل بر ترجيع مىخوانند.