الأربعين في أصول الدين
(١)
١ ص
(٢)
٣ ص
(٣)
٣ ص
(٤)
١٨ ص
(٥)
١٨ ص
(٦)
٢٤ ص
(٧)
٣٢ ص
(٨)
٣٢ ص
(٩)
٣٥ ص
(١٠)
٣٩ ص
(١١)
٣٩ ص
(١٢)
٤٢ ص
(١٣)
٤٤ ص
(١٤)
٤٤ ص
(١٥)
٤٨ ص
(١٦)
٤٨ ص
(١٧)
٤٩ ص
(١٨)
٥٠ ص
(١٩)
٥٠ ص
(٢٠)
٥٢ ص
(٢١)
٥٣ ص
(٢٢)
٥٤ ص
(٢٣)
٥٥ ص
(٢٤)
٥٨ ص
(٢٥)
٦٤ ص
(٢٦)
٦٥ ص
(٢٧)
٧١ ص
(٢٨)
٧٥ ص
(٢٩)
٨٠ ص
(٣٠)
٨٧ ص
(٣١)
٨٧ ص
(٣٢)
٨٧ ص
(٣٣)
٨٨ ص
(٣٤)
٨٨ ص
(٣٥)
٨٩ ص
(٣٦)
٨٩ ص
(٣٧)
٩٠ ص
(٣٨)
٩١ ص
(٣٩)
٩١ ص
(٤٠)
٩٣ ص
(٤١)
٩٣ ص
(٤٢)
٩٣ ص
(٤٣)
٩٣ ص
(٤٤)
٩٤ ص
(٤٥)
٩٥ ص
(٤٦)
٩٧ ص
(٤٧)
٩٧ ص
(٤٨)
٩٧ ص
(٤٩)
٩٨ ص
(٥٠)
١٠١ ص
(٥١)
١٠٢ ص
(٥٢)
١٠٢ ص
(٥٣)
١٠٣ ص
(٥٤)
١٠٨ ص
(٥٥)
١٠٨ ص
(٥٦)
١١٠ ص
(٥٧)
١١١ ص
(٥٨)
١١١ ص
(٥٩)
١١٣ ص
(٦٠)
١١٣ ص
(٦١)
١١٣ ص
(٦٢)
١١٣ ص
(٦٣)
١١٤ ص
(٦٤)
١١٥ ص
(٦٥)
١١٧ ص
(٦٦)
١٢٣ ص
(٦٧)
١٢٣ ص
(٦٨)
١٢٩ ص
(٦٩)
١٣١ ص
(٧٠)
١٣٣ ص
(٧١)
١٣٨ ص
(٧٢)
١٣٩ ص
(٧٣)
١٤٣ ص
(٧٤)
١٤٤ ص
(٧٥)
١٤٤ ص
(٧٦)
١٤٧ ص
(٧٧)
١٥٣ ص
(٧٨)
١٥٤ ص
(٧٩)
١٥٩ ص
(٨٠)
١٥٩ ص
(٨١)
١٦٠ ص
(٨٢)
١٦١ ص
(٨٣)
١٦١ ص
(٨٤)
١٦٢ ص
(٨٥)
١٦٢ ص
(٨٦)
١٦٢ ص
(٨٧)
١٦٣ ص
(٨٨)
١٦٤ ص
(٨٩)
١٦٥ ص
(٩٠)
١٦٦ ص
(٩١)
١٦٦ ص
(٩٢)
١٦٧ ص
(٩٣)
١٦٧ ص
(٩٤)
١٦٧ ص
(٩٥)
١٦٧ ص
(٩٦)
١٦٧ ص
(٩٧)
١٦٨ ص
(٩٨)
١٦٨ ص
(٩٩)
١٦٨ ص
(١٠٠)
١٦٨ ص
(١٠١)
١٦٨ ص
(١٠٢)
١٦٩ ص
(١٠٣)
١٦٩ ص
(١٠٤)
١٧٧ ص
(١٠٥)
١٧٧ ص
(١٠٦)
١٧٧ ص
(١٠٧)
١٧٨ ص
(١٠٨)
١٧٨ ص
(١٠٩)
١٨٠ ص
(١١٠)
١٨٠ ص
(١١١)
١٨١ ص
(١١٢)
١٨٣ ص
(١١٣)
١٨٤ ص
(١١٤)
١٨٥ ص
(١١٥)
١٨٥ ص
(١١٦)
١٨٦ ص
(١١٧)
١٨٦ ص
(١١٨)
١٨٦ ص
(١١٩)
١٨٧ ص
(١٢٠)
١٨٧ ص
(١٢١)
١٨٨ ص
(١٢٢)
١٨٨ ص
(١٢٣)
١٨٩ ص
(١٢٤)
١٨٩ ص
(١٢٥)
١٨٩ ص
(١٢٦)
١٨٩ ص
(١٢٧)
١٩٠ ص
(١٢٨)
١٩١ ص
(١٢٩)
١٩١ ص
(١٣٠)
١٩٢ ص
(١٣١)
١٩٣ ص
(١٣٢)
١٩٣ ص
(١٣٣)
١٩٥ ص
(١٣٤)
١٩٥ ص
(١٣٥)
١٩٥ ص
(١٣٦)
١٩٥ ص
(١٣٧)
١٩٦ ص
(١٣٨)
١٩٦ ص
(١٣٩)
١٩٧ ص
(١٤٠)
١٩٩ ص
(١٤١)
١٩٩ ص
(١٤٢)
٢٠٣ ص
(١٤٣)
٢٠٦ ص
(١٤٤)
٢٠٦ ص
(١٤٥)
٢٠٦ ص
(١٤٦)
٢٠٧ ص
(١٤٧)
٢٠٨ ص
(١٤٨)
٢١٢ ص
(١٤٩)
٢١٢ ص
(١٥٠)
٢١٢ ص
(١٥١)
٢١٢ ص
(١٥٢)
٢١٥ ص
(١٥٣)
٢١٦ ص
(١٥٤)
٢١٧ ص
(١٥٥)
٢١٧ ص
(١٥٦)
٢١٨ ص
(١٥٧)
٢١٩ ص
(١٥٨)
٢٢٨ ص
(١٥٩)
٢٢٨ ص
(١٦٠)
٢٢٩ ص
(١٦١)
٢٢٩ ص
(١٦٢)
٢٢٩ ص
(١٦٣)
٢٣١ ص
(١٦٤)
٢٣١ ص
(١٦٥)
٢٣١ ص
(١٦٦)
٢٣٢ ص
(١٦٧)
٢٣٤ ص
(١٦٨)
٢٣٥ ص
(١٦٩)
٢٣٦ ص
(١٧٠)
٢٣٦ ص
(١٧١)
٢٣٧ ص
(١٧٢)
٢٣٨ ص
(١٧٣)
٢٣٩ ص
(١٧٤)
٢٤٠ ص
(١٧٥)
٢٤٠ ص
(١٧٦)
٢٤١ ص
(١٧٧)
٢٤١ ص
(١٧٨)
٢٤١ ص
(١٧٩)
٢٤١ ص
(١٨٠)
٢٤٢ ص
(١٨١)
٢٤٣ ص
(١٨٢)
٢٤٥ ص
(١٨٣)
٢٤٥ ص
(١٨٤)
٢٤٨ ص
(١٨٥)
٢٥١ ص
(١٨٦)
٢٥١ ص
(١٨٧)
٢٥١ ص
(١٨٨)
٢٥١ ص
(١٨٩)
٢٥٥ ص
(١٩٠)
٢٥٥ ص
(١٩١)
٢٥٥ ص
(١٩٢)
٢٥٦ ص
(١٩٣)
٢٥٩ ص
(١٩٤)
٢٦٣ ص
(١٩٥)
٢٦٣ ص
(١٩٦)
٢٦٣ ص
(١٩٧)
٢٦٨ ص
(١٩٨)
٢٧٠ ص
(١٩٩)
٢٧٠ ص
(٢٠٠)
٢٧٣ ص
(٢٠١)
٣٠١ ص
(٢٠٢)
٣٠١ ص
(٢٠٣)
٣٠١ ص
(٢٠٤)
٣٠١ ص
(٢٠٥)
٣٠٢ ص
(٢٠٦)
٣٠٢ ص
(٢٠٧)
٣٠٢ ص
(٢٠٨)
٣٠٣ ص
(٢٠٩)
٣٠٤ ص
(٢١٠)
٣٠٤ ص
(٢١١)
٣٠٦ ص
(٢١٢)
٣٠٦ ص
(٢١٣)
٣٠٧ ص
(٢١٤)
٣٠٩ ص
(٢١٥)
٣١٠ ص
(٢١٦)
٣١٠ ص
(٢١٧)
٣١١ ص
(٢١٨)
٣١١ ص
(٢١٩)
٣١١ ص
(٢٢٠)
٣١٢ ص
(٢٢١)
٣١٢ ص
(٢٢٢)
٣١٢ ص
(٢٢٣)
٣١٢ ص
(٢٢٤)
٣١٢ ص
(٢٢٥)
٣١٣ ص
(٢٢٦)
٣١٣ ص
(٢٢٧)
٣١٣ ص
(٢٢٨)
٣١٣ ص
(٢٢٩)
٣١٣ ص
(٢٣٠)
٣١٣ ص
(٢٣١)
٣١٤ ص
(٢٣٢)
٣١٤ ص
(٢٣٣)
٣٢١ ص
(٢٣٤)
٣٢٣ ص
(٢٣٥)
٣٢٥ ص
(٢٣٦)
٣٢٥ ص
(٢٣٧)
٣٢٥ ص
(٢٣٨)
٣٢٧ ص
(٢٣٩)
٣٢٧ ص
 
٠ ص
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص

الأربعين في أصول الدين - الرازي، فخر الدين - الصفحة ١٦٥

فهذه الوجوه الثلاثة صالحة لتأويل الآية.

و أما الّذي يقال: انه عشقها. فهو من باب الآحاد. و الأولى تنزيه منصب النبي عنه. ثم بتقدير الصحة، فلا معصية فيه، لأن ميل القلب غير مقدور.

ثم من هؤلاء من قال: انه عليه السلام لما رآها و عشقها، حرمت على زوجها. و هذا باطل. و الا لكان أمر زيد بامساكها أمرا بالزنا.

و لكان وصفها بكونها زوجا له فى قوله «أمسك عليك زوجك» كذبا.

و منهم من قال: انها ما حرمت على زوجها، و لكن وجب على زوجها تطليقها و النزول عنها. قالوا: و هذا التكليف حصل فيه ابتلاء الزوج، و ابتلاء الرسول. أما ابتلاء الزوج فلأن تكليف النزول عن الزوجة طلبا لمرضاة الله، فيه تشديد. و أما ابتلاء الرسول، فلأنه اذا لم يحفظ نظره، فربما وقع نظره على من يميل إليها، لأن حصول الميل بعد الرؤية ليس باختياره، و حينئذ يجب أن يجبر الزوج بأنه يجب عليه تطليقها. و ان أجبره بذلك تعرض لسوء المقالة، و ان لم يجبره بذلك صار خائنا فى الوحى، فلأجل الاحتراز عن هذين الضررين العظيمين، كان عليه السلام يبالغ فى حفظ النظر. و ذلك من أشق التكاليف.

الشبهة الرابعة:

تمسكوا بقوله تعالى: «ما كانَ لِنَبِيٍّ أَنْ يَكُونَ لَهُ أَسْرى‌ حَتَّى يُثْخِنَ فِي الْأَرْضِ، تُرِيدُونَ عَرَضَ الدُّنْيا؟ وَ اللَّهُ يُرِيدُ الْآخِرَةَ. وَ اللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ. لَوْ لا كِتابٌ مِنَ اللَّهِ سَبَقَ، لَمَسَّكُمْ فِيما أَخَذْتُمْ عَذابٌ عَظِيمٌ» (الأنفال ٦٧- ٦٨) الجواب: ان هذا العتاب وقع على ترك الأفضل، لأنه كان الأفضل و الأولى حينئذ فى ذلك الوقت الاثخان و ترك الفداء، قطعا للأطماع.

و لو لا أن ذلك من باب الأولى و الأفضل، لما فوض رسول الله‌