مجمع المسائل - گلپايگانى، سید محمدرضا - الصفحة ٨٧ - س ١٦٧
ج
١٦٥- با فرض تحقق صلح صحيح شرعى بايد ورثه طبق آن عمل نمايند و بدون مجوز شرعى كسى حق اعتراض ندارد و موارد صلح شده از تركه ميت جدا و از ملكيت متوفى خارج است و وقف آن هم بعد از صلح از طرف مصالح صحيح نيست ولى خمس مال المصالحه را اگر ورثه يقين داشته باشند كه متوفى نپرداخته از اصل تركه او بايد ادا نمايند و راجع به وصيت با فرض تحقق آن بعد از اداء حقوق شرعيه مثل خمس و زكاة و ديون واجبه، مثل مهريه زوجه و بدهى به ساير افراد، تا مقدار ثلث از تركه موصى در حين فوت نافذ و قابل اجرا بوده و در زائد بر ثلث منوط به امضاء ورثه مىباشد اگر قبول نمايند نافذ و اگر رد كنند باطل است و اگر بعضى قبول و بعضى رد كنند نسبت به سهم هر يك نافذ يا باطل مىباشد و باقى مانده كما فرض اللّه بين ورثه تقسيم مىشود و هيچ كس حق اضافه بر سهم الارث خود را ندارد و چنانچه مصرف وصيت وافى به تمام موارد وصيت نبود با مقدم داشتن واجبات آن از موارد متأخره در وصيتنامه الغاء نمايند و در نزاع موضوعى مرافعه شرعيه لازم است.
وصيت به پرداخت ديون واجبه
س ١٦٦
- شخصى فوت نموده و در وصيتنامه او ذكر شده است كه «پس از اداء ديون واجبه خمس كل ماترك داده شود». لازم به ذكر است در ماترك او اموال ارثى، هديه، خانه مسكونى، باغ و ... وجود دارد. حال سؤال اين است كه آيا خمس ماترك شامل كليه اموال باقى مانده مىشود يا استثنائاتى دارد؟ لازم به يادآورى است كه صغير هم دارد.
ج
١٦٦- در فرض سؤال طبق وصيت واجب است عمل شود و خمس تمام ماترك را بدهند و استثناء ندارد و صغار هم سهم خود را از مابقى آن مىبرند.
س ١٦٧
- الف- در اين وصيتنامه كه فتوكپى آن به محضر جنابعالى ارسال