مجمع المسائل - گلپايگانى، سید محمدرضا - الصفحة ٣٢١ - ج
به مشترى پرداخت و طبقه فوقانى را تحويل بگيرد ولى با گذشت كمتر از يك سال به پيشنهاد بايع و قبول مشترى، بايع مبلغ ٩٠٠٠٠ تومان را به مشترى پرداخت مىكند و اكنون بعد از گذشت قريب پنج سال از پايان پذيرفتن مدت معين و عدم پرداخت بقيه وجه در موعد مقرر و با فرض اين كه در متن قرارداد قيد و شرطى كه دال بر فسخ كل معامله بيع يا بعض معامله به رد بعض ثمن براى بايع نبوده و از طرفى تقايلى هم نسبت به فسخ بعض يا كل معامله در ميان نبوده سؤال اين است:
الف- با توجه به متن قرارداد آيا صرف پرداخت مقدارى از ثمن قبل از زمان خيار موجب فسخ بعض معامله مىشود، به تعبير ديگر صرف قصد بايع مبنى بر فسخ بعض بدون تقايل و اطلاع مشترى مصحح فسخ بعض معامله مىشود كه در نتيجه عقد بيع تبديل به عقد شركت بشود؟ و با فرض شركت، چون مشترى در طبقه فوقانى سكونت دارد و اكنون بايع ادعاء اجاره نسبت به شش سال گذشته (زمان پرداخت مبلغ ٩٠٠٠٠ تومان) و از الان به بعد دارد. آيا تدارك منافع بايع از زمان وقوع شركت است و لو اين كه احد الشريكين يعنى مشترى از آن و منافع آن استفاده نكند؟ يا اين كه از زمان استفاده مشترى است؟ يا اين كه تدارك منافع موقع ظهور اختلاف و ادعاى بايع مبنى بر شركت و اطلاع مشترى؟
ب- يا اين كه با توجه به مفاد قرارداد كه شرطى قبل از زمان خيار براى متعاملين نبوده و تقايلى هم صورت نگرفته، بيع لازم است و در نتيجه بايع مبلغ ٩٠٠٠٠ تومان از مشترى طلب كار است؟
يا اين كه مسأله صورت ديگرى دارد بيان فرماييد.
ج
٦٥٥- در فرض سؤال كه تا رأس مدت دو سال بايع تمام ثمن معامله را به خريدار رد نكرده و در موقع پرداخت بعض ثمن راجع به فسخ بعض معامله