مجمع المسائل - گلپايگانى، سید محمدرضا - الصفحة ٣٤٢ - س ٦٩٥
نموده است. بفرماييد حق فسخ غبن در اين معامله هست يا خير و اگر حق فسخ هست مخارجى را كه مشترى نموده است چه كند؟
ج
٦٩٤- در فرض سؤال چنانچه غبن غير متعارف در موقع فروش ثابت شود فروشنده حق فسخ دارد مگر اين كه بعد از علم به غبن در ثمن تصرف كرده باشد در اين صورت نمىتواند فسخ كند و در صورتى كه فسخ صحيح باشد مخارجى را كه مشترى كرده اگر مانند غرس اشجار و ساختن بنا باشد بايع باغ را پس مىگيرد و درخت و بنا متعلق به مشترى است و بايع حق ندارد او را ملزم به كندن درخت و خراب كردن بنا نمايد و لو با دادن تفاوت قيمت و نيز نمىتواند او را ملزم به باقى گذاشتن درخت و بنا نمايد و لو مجانا بلى حق الزام به احد الامرين را دارد نه خصوص هر يك و مشترى هم حق ابقاى آنها را بدون اجرت ندارد بنا بر اين مشترى مىتواند يا آنها را باقى بگذارد و اجرت ابقا را به بايع بدهد و يا آنها را بكند و چالهها را پر كند و هر نقصى كه از اين جهت به زمين وارد شود جبران كند و مشترى هر يك از اين دو را اختيار كرد بايع فاسخ حق منع ندارد بلى اگر ممكن باشد كه درخت را بكنند و در جاى ديگر غرس كنند به طورى كه ضررى به درخت وارد نشود فقط جاى آن عوض شود بايع مىتواند مشترى را ملزم به كندن درخت كند.
س ٦٩٥
- شخصى مقدارى آهن آلاتفروشى داشته كه چند نفر خبره را ديده و روى آن آهن قيمتگذارى نمودند از قرار كيلوئى ١٠ تومان و فروشنده آهن آلات را ميفروشد و از خريدار ثمن را وصول مىكند خريدار با صرف پنج ماه وقت و صرف هزينه، آهن را برش داده و بعضى از آنها را صاف نموده و به شهرهاى ديگر فرستاده و به فروش رسانده و سودى عايد خريدار شده حالا كه جنس به فروش رفته فروشنده اظهار مىدارد من مغبون هستم و بايد سود را بمن