پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٣ - مدح و تمجيد پروردگار
به سبب تمليك پروردگار مىباشد و گرنه هيچ موجودى از خود چيزى ندارد حتّى پيامبر بزرگ خدا، مأمور است بگويد: «لا أَمْلِكُ لِنَفْسِي نَفْعاً وَ لا ضَرًّا إِلَّا ما شاءَ اللَّهُ»، [١] من مالك هيچ سود و زيانى براى خويش نيستم مگر آنچه را خدا بخواهد». و در آيه ٢٦ سوره آل عمران مىخوانيم: «قُلِ اللَّهُمَّ مالِكَ الْمُلْكِ تُؤْتِي الْمُلْكَ مَنْ تَشاءُ وَ تَنْزِعُ الْمُلْكَ مِمَّنْ تَشاءُ وَ تُعِزُّ مَنْ تَشاءُ وَ تُذِلُّ مَنْ تَشاءُ بِيَدِكَ الْخَيْرُ إِنَّكَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ»، بگو:
بار الها! مالك حكومتها تويى، به هر كس بخواهى حكومت مىبخشى و از هر كس بخواهى حكومت را مىگيرى، هر كس را بخواهى عزّت مىدهى و هر كه را بخواهى خوار مىكنى، تمام خوبىها به دست تو است، تو بر هر چيزى قادرى!» در پنجمين توصيف، از علم (بىپايان) خداوند سخن مىگويد و مىفرمايد: «هر عالمى جز او دانشآموز است» و كلّ عالم غيره متعلّم چرا كه علم خدا ذاتى است و چيزى جز حضور ذات او در همه جا، و در هر زمان، و در هر شرايط نمىباشد. بنابراين نه سابقه جهل و سپس آموختن درباره او تصوّر مىشود و نه هيچگونه محدوديتى، بلكه علم او همچون ذات او نامتناهى است، در حالى كه هر كس غير او علمى دارد مسبوق به جهل است و مولود تعلّم و فراگيرى.
آن روز كه انسان وجود نداشت، علمى هم نداشت و آنگاه كه موجود شد خداوند پارهاى از علوم را به طور فطرى در نهاد او قرار داد، پارهاى از علوم نيز از طريق تجربه براى او حاصل مىشود و بخشى نيز از طريق آموختن از ديگران، كه در واقع هر سه بخش، نوعى آموزش است. بنابراين تمام عالمان- جز خداوند- دانشآموزند از طرق مختلف. تنها ذات پاك او است كه منبع لا يزال هر علم و دانش است! قرآن مجيد مىفرمايد: «وَ اللَّهُ أَخْرَجَكُمْ مِنْ بُطُونِ أُمَّهاتِكُمْ لا تَعْلَمُونَ شَيْئاً وَ جَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَ الْأَبْصارَ وَ الْأَفْئِدَةَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ»، خداوند شما را از شكم مادرانتان
[١] سوره اعراف، آيه ١٨٨.