پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٥٨ - بخشى از دعاهاى آموزنده امام عليه السّلام

نخست عرضه مى‌دارد: «بار خدايا! آنچه تو از من به آن آگاه‌ترى بر من ببخشاى و اگر بار ديگر به سوى آن بازگردم تو نيز آمرزش خود را بر من بازگردان!» اللّهمّ اغفرلي ما أنت أعلم به منّي، فإن عدت فعد علىّ بالمغفرة.

انسان فراموش كار، مرتكب گناهان زيادى مى‌شود كه با گذشت زمان آنها را به فراموشى مى‌سپارد، به گونه‌اى كه حتّى تقاضاى عفو و بخشش نمى‌كند و يا اين كه باز هم به سراغ آن مى‌رود، بى آن كه توجّه داشته باشد كه پشت او از بار اين گناه سنگين است.

در چنين شرايطى بايد به درگاه خدا روى آورد و عرض كند: «تو به اعمال من از من، آگاه‌ترى. تو فراموش نكرده‌اى كه من مرتكب چه اعمالى شده‌ام» با اين نگاه اجمالى به گذشته، از همه آنها تقاضاى عفو و آمرزش مى‌كند و نيز تقاضا مى‌كند كه اگر به خاطر بى‌اعتنايى به گناه باز هم به سراغ آن برود، خداوند او را مشمول عفو خود قرار دهد.

اين فراموشكارى دشمن سعادت انسان است و گاه مشكلات غير قابل جبرانى به بار مى‌آورد و بايد از آن به خدا پناه برد و از گناهان فراموش شده تقاضاى عفو و بخشش كرد. قرآن مجيد در اشاره به اين گونه گناهان تعبير لطيفى دارد، مى‌فرمايد:

«يَوْمَ يَبْعَثُهُمُ اللَّهُ جَمِيعاً فَيُنَبِّئُهُمْ بِما عَمِلُوا أَحْصاهُ اللَّهُ وَ نَسُوهُ وَ اللَّهُ عَلى‌ كُلِّ شَيْ‌ءٍ شَهِيدٌ»؛ در آن روز كه خداوند همه آنها را برمى‌انگيزد و از اعمالى كه انجام داده‌اند با خبر مى‌سازد، اعمالى كه خداوند حساب آن را نگهداشته و آنها فراموشش كرده‌اند و خداوند بر هر چيز شاهد و ناظر است.» [١] اين احتمال نيز در تفسير جمله بالا از سوى جمعى از «شارحان نهج البلاغه» داده شده كه منظور از آن، گناهانى است كه واقعا انسان از گناه بودن آن بى‌خبر است و يا اگر مى‌داند، علم او بسيار كم رنگ است. طرفداران اين تفسير متوجّه اين اشكال‌

[١] سوره مجادله، آيه ٦.