پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٦٠ - بخشى از دعاهاى آموزنده امام عليه السّلام

امورى باشد كه دو طرف عهد و پيمان، خود انسان است، خودش با خودش عهد مى‌كند، كه انجام آن نشانه شخصيت انسان و عزم راسخ او در كارها است و شكستن آن دليل بر سستى اراده مى‌باشد كه بايد از آن به خدا پناه برد.

و يا اين كه يك طرف پيمان خود او است و طرف دوم خدا است كه در واقع اين معنا، در جمله مزبور در تقدير است. [١] در اين صورت اشاره به تمام پيمان‌هاى الهى است كه انسان با خدا پيمان بسته و به آن وفا نكرده است. زيرا بسيارند كسانى كه در مشكلات و گرفتارى‌ها، پيمانهاى محكمى با خدا مى‌بندند، امّا هنگامى كه طوفان حوادث فرو مى‌نشيند و به كام دل مى‌رسند، همه پيمانها فراموش مى‌شود. قرآن مجيد مى‌گويد: «وَ مِنْهُمْ مَنْ عاهَدَ اللَّهَ لَئِنْ آتانا مِنْ فَضْلِهِ لَنَصَّدَّقَنَّ وَ لَنَكُونَنَّ مِنَ الصَّالِحِينَ فَلَمَّا آتاهُمْ مِنْ فَضْلِهِ بَخِلُوا بِهِ وَ تَوَلَّوْا وَ هُمْ مُعْرِضُونَ»، بعضى از آنها با خدا پيمان بسته بودند كه اگر خداوند ما را از فضل خود روزى دهد و به يقين انفاق خواهيم كرد و از صالحان خواهيم بود، ولى هنگامى كه خدا از فضل خود به آنها عطا كرد، بخل ورزيدند و سرپيچى نمودند و روى برتافتند (و پيمان خود را با خدا شكستند)». [٢] در سومين دعا، از مسأله ريا و نفاق به خدا پناه مى‌برد و تقاضاى آمرزش مى‌كند، عرضه مى‌دارد: «خداوندا! آنچه را با زبان به تو تقرّب جستم، سپس قلبم با آن مخالفت نمود، بر من ببخش!» (اللّهمّ اغفر لي ما تقرّبت به إليك بلساني، ثمّ خالفه قلبي‌.

تظاهر به كارهاى خوب- با زبان، يا اعمال ظاهر و رياكارى در عبادات و ساير اطاعات- يكى از خطرناكترين شعبه‌هاى شرك است كه هم در آيات قرآن و هم در روايات، مردم از آن بر حذر داشته شده‌اند و متأسّفانه يكى از رايج‌ترين كارها است و

[١] در تقدير چنين بوده: «و أيت من نفسي مع ربّي.»

[٢] سوره توبه، آيات ٧٥- ٧٦.