پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٠٧ - سرنوشت جبّاران

نكته‌

سرنوشت جبّاران‌

تمام كسانى كه به ذات پاك پروردگار و عدالت او ايمان دارند، معتقدند كه اساس اين عالم، بر عدل و داد بنا شده، و ظلم و ستم بر خلاف طبيعت جهان آفرينش است، لذا هنگامى كه مى‌بينيم گروهى از جبّاران بر صحنه جهان ظاهر شده و مدّتها به حكومت خود ادامه مى‌دهند، اين سؤال پيدا مى‌شود كه با توجّه به عدل پروردگار و اساس جهان آفرينش، چرا به اين گروه امكان فعّاليت داده شده است؟

ولى نبايد فراموش كرد كه اين امر علل مختلفى مى‌تواند داشته باشد، نخست اينكه: مردم فاسد شوند و كيفر دنيوى آنها چنين حكومتهايى باشد، همان گونه كه على عليه السّلام در وصيّت‌نامه خود درباره كسانى كه نهى از منكر را ترك مى‌كنند فرمود:

«فيولّى عليكم شراركم ثمّ تدعون فلا يستجاب لكم‌، اگر چنين كنيد بدان بر شما مسلّط مى‌شوند، سپس هر قدر دعا مى‌كنيد، مستجاب نمى‌شود». [١] ديگر اينكه: گاه افراد ظالم و ستمگر داراى كارهاى نيكى هستند كه به خاطر همان نيكى‌ها، مدّتى به آنها مهلت داده مى‌شود. همان گونه كه در حديثى نقل شده است كه: «موسى عليه السّلام به پيشگاه خداوند عرضه داشت، فرعون را چهارصد سال مهلت دادى در حالى كه او ادّعاى خدايى مى‌كند و پيامبر و آياتت را تكذيب مى‌نمايد! خطاب آمد كه او مردى خوش اخلاق و سهل الحجاب است (يعنى مردم به آسانى مى‌توانند به او دسترسى پيدا كنند) من دوست داشتم كه پاداش اين صفات خوب را به او بدهم» [٢].

سوم: همان چيزى است كه در خطبه بالا به آن اشاره شده، كه مى‌فرمايد:

خداوند در مجازات جبّاران عجله نمى‌كند، بلكه به آنها مهلت اصلاح مى‌دهد، شايد

[١] نهج البلاغه، بخش‌نامه‌ها، شماره ٤٧.

[٢] بحارالانوار، جلد ١٣، صفحه ١٢٩.