پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٤٧ - الف بنى اميّه در قرآن مجيد

منسوبند و دوران حكومت آنها از «معاوية بن ابو سفيان» در سال ٤١ هجرى آغاز و به «مروان حمار» يا مروان دوم، كه چهاردهمين آنان است در سال ١٣٢ هجرى ختم مى‌شود.

حكومت امويان اگر چه در سال ١٣٢ هجرى منقرض گرديد، ولى پس از چندى، شخصى از همين خاندان در اندلس حكومتى تشكيل داد. توضيح اين كه: اندلس در سالهاى بين ٩١ تا ٩٣ هجرى به وسيله مسلمين فتح شد و از اين تاريخ تا سال ١٣٨ مانند ديگر ممالك اسلامى، حكّامى كه از سوى خلفاى اسلامى فرستاده مى‌شدند آن سرزمين را اداره مى‌كردند. در سال ١٣٨ هجرى، «عبدالرّحمن اوّل» يكى از نواده‌هاى «هشام بن عبدالملك» دهمين حاكم اموى كه از قتل عباسيان رهايى يافته بود، پس از چند سال سرگردانى، از اوضاع در هم ريخته اسپانيا (اندلس) و اختلاف ببرها و قبايل عرب استفاده كرد و مصمّم شد در آن سرزمين به رغم دستگاه عبّاسيان، حكومتى براى خود تشكيل دهد. «عبدالرّحمن» و نسل او مدت دو قرن در آن سرزمين حكومت كردند، تا اين كه در آغاز قرن پنجم، شورش و انقلابى در آنجا برپا شد و اين حكومت سرنگون گشت. [١]

الف: بنى اميّه در قرآن مجيد

«وَ إِذْ قُلْنا لَكَ إِنَّ رَبَّكَ أَحاطَ بِالنَّاسِ وَ ما جَعَلْنَا الرُّؤْيَا الَّتِي أَرَيْناكَ إِلَّا فِتْنَةً لِلنَّاسِ وَ الشَّجَرَةَ الْمَلْعُونَةَ فِي الْقُرْآنِ وَ نُخَوِّفُهُمْ فَما يَزِيدُهُمْ إِلَّا طُغْياناً كَبِيراً»؛ (يادآور) زمانى را كه به تو گفتيم: پروردگارت احاطه كامل به مردم دارد، و ما آن رؤيايى را كه به تو نشان داديم، فقط براى آزمايش مردم بود، همچنين شجره ملعونه [درخت نفرين شده‌] را كه در قرآن ذكر كرده‌ايم. ما آنها را بيم داده (و انذار) مى‌كنيم، امّا جز طغيان عظيم، چيزى بر آنها نمى‌افزايد.» [٢]

[١] سيّد مصطفى حسينى دشتى، معارف و معاريف، جلد ٣، ذيل واژه «بنى اميّه».

[٢] سوره اسراء آيه ٦٠.