آب آن استفاده كرد، لذا بخشى از ساحل رودخانه را كنده و پايين مى‌برند و با يك شيب مناسب، راه وصول به آب را آسان مى‌سازند، عرب اين راه را «شريعه» يا «مشرع» مى‌نامد و آنجا كه به آب منتهى مى‌شود «مشرب» ناميده مى‌شود، حال اگر اين راه، آلوده با گل و لاى و لجن باشد، يا محلّ وصول به آب، چنان باشد كه آب را گل آلود كند، استفاده از آب بسيار مشكل مى‌شود و به همين دليل اخيرا شريعه را به صورت مناسبى مى‌سازند، يا به آن، پلّه مى‌دهند تا هر دو مشكل حل شود.

امام عليه السّلام در اين تشبيه زيبا، مواهب دنيا را به آب تشبيه مى‌كند، ولى متأسّفانه راه رسيدن به آن از لجن‌زارها مى‌گذرد و نقطه وصول به آب جايى است كه آب را گل آلود مى‌كند، به همين دليل، اين آب، از دور تشنگان را به سوى خود دعوت مى‌كند، امّا هنگامى كه بسوى آن گام برمى‌دارند به مشكلات عجيب، گرفتار مى‌شوند و هرگز به آب گوارا نيز دست نمى‌يابند و به راستى، مواهب دنيا اعمّ از: مال و مقام و تجمّلات، همه، همين گونه است، زيرا براى وصول به دنيا، انسان بايد از بسيارى از فضايل اخلاقى چشم بپوشد و تن به آلودگى دروغ و خيانت و تحمّل ذلّت و مانند آن بدهد، كه هر كدام باتلاقى است، بر سر راه وصول به آن! و هنگامى كه به آن مى‌رسد انواع مزاحمت‌ها و حسادت‌ها و تهاجم‌ها، اين آب را تيره و تار مى‌سازد.

در سومين و چهارمين توصيف، مى‌فرمايد: «چشم اندازش فريبنده، و باطن آن كشنده است!» (يونق‌ [١] منظرها، و يوبق‌ [٢] مخبرها).

اين دوگانگى ظاهر و باطن كه در دنياست، به صورت‌هاى گوناگونى در تعبيرات پيشوايان بزرگ اسلام آمده است، گاه دنيا را به مار خوش خطّ و خالى تشبيه كرده‌اند، كه سمّ قاتل در درون آن است. (فإنّما مثل الدّنيا مثل الحيّة: ليّن مسّها، و قاتل سمّها). [٣]

[١] «يونق» از مادّه «انق» (بر وزن شفق) به معناى دوست داشتن چيزى و اعجاب نسبت به آن است. بنابراين «يونق منظرها» اشاره به منظره جالب و اعجاب انگيز است.

[٢] «يوبق» از مادّه «وبوق» به معناى هلاكت است و «موبق» به معناى مهلك مى‌باشد.

[٣] نهج البلاغه، نامه ٦٨.