پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٥٢ - ١- ياران على عليه السّلام

الكلام، منظور از «اود» همان اعوجاج و كجى است و «لدد» به معناى خصومت است و اين تعبير از فصيح‌ترين تعبيرات است.» سخن سيّد رضى- رضوان اللّه عليه- ممكن است اشاره به اين باشد كه در جمله كوتاه‌ «ماذا لقيت من أمّتك من الأود و اللّدد» مفاهيم گسترده و دقيقى نهفته شده است چرا كه «اود» در اصل به معناى خم شدن چيزى است كه ممكن است، بر اثر بار سنگينى حاصل شود و «لدد» به معناى خصومت‌هاى شديدى است كه از سوى افراد كينه‌توز و بى‌منطق، نسبت به كسى پيدا مى‌شود. در واقع نادانى و حماقت گروهى از امّت، بارهايى از مشكلات و غم و اندوه بر دوش امام عليه السّلام نهاد، بارهايى كه مى‌توانست كمر هر انسانى را بشكند. و عداوت و كينه‌توزى گروه ديگرى كه آگاهانه- به خاطر اين كه امام عليه السّلام تسليم هوا و هوسها و خواسته‌هاى نامشروع آنها نشده بود- به دشمنى دامن زدند، مشكلات بيشترى را براى امام عليه السّلام فراهم ساخت.

نتيجه كار اين دو گروه به آنجا رسيد كه امام عليه السّلام آرزو مى‌كرد هر چه زودتر از ميان آنها برود و در جوار صدّيقين و شهدا و اولياء اللّه، قرار گيرد.

نكته‌ها

١- ياران على عليه السّلام‌

در اينكه ياران على عليه السّلام از سه گروه تشكيل مى‌شدند، شكّى نيست. گروهى از آنان مخلصان و مؤمنان حقيقى و فداكار و جان بر كف بودند كه همچون پروانگان، گرد شمع وجودش مى‌گشتند و چشم بر امر و گوش بر فرمان داشتند، مانند «مالك اشتر» ها و «عمّار ياسر» ها و «رشيد هجرى» ها و «ميثم تمّار» ها و «كميل بن زياد» ها، كه در ميان ياران امام عليه السّلام بسيار ممتازند! گروه ديگرى نادان بودند، كه نه مقام امام عليه السّلام را درك مى‌كردند و نه شرايط زمان و مكان را در نظر مى‌گرفتند، نه از خطرات «معاويه» و حكومت او در «شام» آگاه‌