پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٣٦ - گله شديد از دوستان سست عنصر!

مجالس بزم) زياد است، ولى در سايه پرچم‌هاى ميدان نبرد (و عرصه رزم) كم است.

من به خوبى مى‌دانم چه چيز شما را اصلاح مى‌كند و كژى‌هاى شما را راست مى‌نمايد، ولى هرگز اصلاح شما را، با تباه ساختن خويش جايز نمى‌شمرم. خداوند صورت‌هاى شما را بر خاك مذلّت بگذارد و بهره شما را (از حيات سعادتمندانه) نابود كند. شما آن گونه كه باطل را مى‌شناسيد، نسبت به حق شناخت نداريد و آن چنان كه در ابطال حق كوشا هستيد، براى از ميان بردن باطل اقدام نمى‌كنيد!

شرح و تفسير

گله شديد از دوستان سست عنصر!

از محتواى اين خطبه به خوبى استفاده مى‌شود كه امام عليه السّلام به عنوان رهبر و فرماندهى كه از نافرماني‌هاى مكرّر و مستمرّ لشكر خود سخت رنجيده شده و به روشنى مى‌بيند كه دشمن با مشاهده اين حالت هر روز جسورتر مى‌شود، به نكوهش و سرزنش اين گروه از اصحاب و لشكر خود مى‌پردازد، بلكه بر سر عقل و غيرت آيند و پيش از آنكه راه بازگشت به روى آنها بسته شود، برگردند و در صف واحدى شجاعانه در برابر دشمن بايستند و او را بر سر جاى خود بنشانند.

تعبيرات اين خطبه نشان مى‌دهد- بر خلاف آنچه بعضى از ناآگاهان مى‌پندارند- امام عليه السّلام نهايت مدارا را با اين گروه سست و بى‌انضباط به خرج مى‌داده، تا آنجا كه از مدارا كردن با آنان خسته شده، مى‌فرمايد:

«چه قدر با شما مدارا كنم؟ همچون مدارا كردن با شتران تازه‌كار كه از سنگينى بار، پشتشان مجروح مى‌شود، و يا همچون جامه كهنه و فرسوده‌اى كه هر گاه گوشه‌اى از آن را بدوزند، از سوى ديگر پاره مى‌شود!» كم أداريكم كما تدارى‌