پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٢ - ٥- غرور و مستى نعمت!
اين آيه به خوبى نشان مىدهد كه اين تزيين الهى نوعى مجازات الهى براى افراد بىايمان و منحرف است و يا به تعبير ديگر: اعمالشان سبب مىشود كه خداوند آنها را در چنگال شيطان رها سازد و از آنان حمايت نكند. به اين ترتيب هر دو بخش از آيات به يك حقيقت اشاره مىكند و شايد تعبير (و الشّيطان موكّل به، يزيّن له المعصية ليركبها) كه در خطبه بالا آمده اشاره به همين باشد.
٤- عمر انسانها حجّتى بر ضدّ آنهاست!
از تعبيرهاى پر معنايى كه در خطبه بالا آمده است «حجّت بودن عمر» است.
چگونه عمر انسان مىتواند حجّتى بر ضدّ او باشد؟ ظاهرا نكتهاش اين است كه خداوند در طول عمر انسان، به قدر كافى درسهاى عبرت به او مىدهد و حوادث بيدار كننده و هشدار دهنده را فراهم مىسازد، علاوه بر پيامهايى كه به وسيله پيامبران مرسل و اوصياى آنها براى انسان فرستاده است. از همين رو در آيه «سى و هفت» سوره «فاطر» چنين مىخوانيم: «هنگامى كه فرياد دوزخيان بلند مىشود و از پيشگاه خدا تقاضا مىكنند ما را از دوزخ خارج كن و بار ديگر به دنيا بازگردان تا اعمال صالحى غير از آنچه داشتيم انجام دهيم به آنها گفته مىشود: «أَ وَ لَمْ نُعَمِّرْكُمْ ما يَتَذَكَّرُ فِيهِ مَنْ تَذَكَّرَ وَ جاءَكُمُ النَّذِيرُ»، آيا شما را به آن اندازه، عمر نبخشيديم كه هر كس اهليّت دارد در آن متذكّر شود و آيا انذار كننده (الهى) به سراغ شما نيامد؟!»
٥- غرور و مستى نعمت!
نكته ديگرى كه در خطبه بالا به آن اشاره شده، حالتى است به عنوان «بطر» كه به افراد كم ظرفيت به هنگام وفور نعمت دست مىدهد و در قرآن مجيد به آن اشاره شده است. در آيه «چهل و هفت» سوره «انفال» مىخوانيم: «وَ لا تَكُونُوا كَالَّذِينَ خَرَجُوا»