پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٦٧ - ٣- چگونه مردگان از قبرها خارج مىشوند؟

انسان از گوشت آنها تغذيه مى‌نمايد، جذب بدن انسانها شود، باز همان سؤال سابق تكرار مى‌شود كه اين اجزاى معيّن با كدامين بدن محشور مى‌شود؟

تعبيرى كه در خطبه بالا آمده و مى‌فرمايد: «از لانه پرندگان و جايگاه درندگان و ميدان‌هاى جنگ محشور مى‌شود» نيز مى‌تواند اين سؤالات را برانگيزد.

پاسخ اين سؤال گرچه بحثى طولانى مى‌طلبد و در جاى خودش مشروحا بيان شده است، ولى به طور خلاصه چنين است.

آيات و روايات مى‌گويد: آخرين بدن انسان، كه تبديل به خاك شده است، روز قيامت باز مى‌گردد، بنابراين اگر آن بدن به هر طريقى جزو ديگرى شده باشد، از او جدا شده و به بدن اوّل ملحق مى‌گردد و مشكل ناقص شدن بدن دوم كاملا قابل حلّ است، چرا كه بقيّه بدن نموّ مى‌كند و جاى خالى را پر مى‌كند. همان گونه كه نظير آن را در دنيا در بسيارى از صدماتى كه بر بدن وارد مى‌شود، مشاهده مى‌كنيم كه سلولهاى اطراف نموّ مى‌كنند و جاى خالى را پر مى‌نمايند، البتّه در آن زمان اين جايگزينى به صورت وسيع‌ترى انجام مى‌شود.

در دنياى امروز كه مسأله شبيه‌سازى، جنبه عينى به خود گرفته و با پرورش يك سلول از بدن يك موجود زنده، شبيه او به وجود مى‌آيد، حلّ اين گونه مسايل بسيار ساده و آسان است و شبهه «آكل و مأكول» نمى‌تواند سدّ راه معاد جسمانى شود. [١]

٣- چگونه مردگان از قبرها خارج مى‌شوند؟

در اينجا سؤالى مطرح است و آن اينكه اگر زمين و آسمانها در آستانه قيامت به كلّى دگرگون مى‌شوند و همه چيز به هم مى‌ريزد، چگونه قبرها محفوظ مى‌مانند كه مردگان از قبورشان محشور شوند؟

[١] شرح مبسوط اين موضوع را در جلد پنجم پيام قرآن، صفحه ٣٤٠ تا ٣٤٧ مطالعه فرماييد.