پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٤٣ - ٢- سؤال قبر چيست؟!

اثرى كه نشان دهد آنها سخن گفته‌اند، مشاهده نمى‌شود، روشن مى‌گردد، زيرا سؤال و جواب از اين بدن و با اين دهان مادّى نيست، تا دنبال چنين اثرى باشيم.

از جمله امورى كه بر صحّت كلام «علّامه مجلسى» گواهى مى‌دهد آيه شريفه‌ «رَبَّنا أَمَتَّنَا اثْنَتَيْنِ وَ أَحْيَيْتَنَا اثْنَتَيْنِ»؛ پروردگارا! ما را دوبار ميراندى و دوبار زنده كردى» [١] مى‌باشد، اين سخن را گنهكاران در قيامت در پيشگاه خدا مى‌گويند و نشان مى‌دهد كه «احيا» دو مرتبه بيشتر صورت نگرفته: يكى در دنيا و ديگرى در قيامت. اگر اين بدن جسمانى در قبر پاسخگو باشد، بايد حيات موقّتى نيز در قبر پيدا كند و در نتيجه، انسان صاحب سه حيات و سه مرگ خواهد شد (: حيات در دنيا و حيات در قبر و حيات در قيامت، و مرگ قبل از حيات در دنيا، و مرگ در پايان عمر، و مرگ بعد از حيات در قبر).

به اين ترتيب، نبايد ترديد كرد كه سؤال و جواب از روح انسان، در قالب برزخى صورت مى‌گيرد و اگر در خطبه شريفه بالا آمده است: «أقعد في حفرته‌، او را در قبر مى‌نشانند.» اشاره به همين معنا است و گرنه بسيارى از قبرها، مخصوصا قبرهاى بدون لحد، گنجايش نشستن انسان را ندارد.

[١] سوره غافر، آيه ١١.