پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٦٣ - دعا و تأثير عجيب آن در زندگى انسانها

(خواسته‌هاى شهوت‌آلود دل‌ها) با بقيه روشن است. ولى در اين كه چه تفاوتى بين‌ «سقطات الألفاظ» و «هفوات اللّسان» مى‌باشد در ميان شارحان «نهج‌البلاغه» گفتگو است. بعضى مانند مرحوم محقّق «مغنيه» آنها را به يك معنا دانسته است، در حالى كه مرحوم «شارح خويى» «سقطات الألفاظ» را به معناى الفاظى كه فايده اخروى ندارد- اعمّ از اين كه، حرام باشد يا نه- مى‌داند. و «هفوات اللّسان» را به معناى سخنان حرام، مانند: غيبت، بهتان، سخن‌چينى، استهزا، تهمت و دشنام مى‌شمرد.

ولى با توجّه به اين كه «سقطات» جمع «سقط» به معناى شى‌ء بى‌ارزش استبه نظر مى‌رسد كه‌ «سقطات الألفاظ» اشاره به سخن بى‌ارزش و بى‌معنا و احيانا ركيك و زشت است كه از افراد بى‌مبالات و غافل و بى‌خبر سر مى‌زند، ولى‌ «هفوات اللّسان» با توجّه به مفهوم «هفوه» كه به معناى لغزش و حركت سريع در هوا مى‌باشد، اشاره به سخنانى است كه بر اثر عدم توجّه كافى بر زبان انسان جارى مى‌شود، و اى بسا گناه عظيمى همچون غيبت و تهمت و استهزاى مؤمن در آن باشد. [١]

نكته‌

دعا و تأثير عجيب آن در زندگى انسان‌ها

«دعا» نقش بسيار مؤثرى در تربيت نفوس انسانى و سوق آنها به مراتب كمال دارد كه شايد بسيارى از دعاكنندگان از آن غافل باشند.

«دعا» همچون باران بهارى است كه سرزمين دلها را سيراب و شكوفه‌هاى ايمان و اخلاص و عشق و عبوديّت را بر شاخسار روح آدمى ظاهر مى‌سازد.

«دعا» نسيم روح‌بخش قدسى است كه همچون دم مسيح «عظم رميم» را «بإذن اللّه» حيات مى‌بخشد.

[١] در واقع‌ «سقطات الألفاظ» از قبيل اضافه صفت، به موصوف است و به معناى «الألفاظ السّاقطة» مى‌باشد، ولى «هفوات اللّسان» چنين نيست.