پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٢٣ - ١- چگونگى حساب اعمال در جهان ديگر

«اگر به درستى انسان در اين سخن امام عليه السّلام كه مى‌فرمايد: (و من أبصر بها بصّرته) (كسى كه با آن بنگرد بينايش مى‌كند) دقّت كند، در آن معناى شگفت‌آور و مفهوم ژرفى خواهد يافت كه هرگز به عمق آن نتوان رسيد، به ويژه اگر جمله‌ (من أبصر إليها أعمته) (كسى كه به دنيا بنگرد و منتهاى آرزويش را دنيا قرار دهد كورش خواهد كرد) در كنار جمله بالا گذارده شود، در اين صورت فرق واضحى ميان آن دو خواهد يافت، فرقى روشن و شگفت‌انگيز و آشكار. درود و سلام خدا بر او باد» مرحوم «سيّد رضى» نخواسته است فرق ميان اين دو را واضحتر و آشكارتر از اين بيان كند، شايد به اين منظور كه ذهن شارحان و عالمان، به هر سو برود و تفسيرهاى گوناگونى را براى اين جمله كشف كنند.

نكته‌ها

١- چگونگى حساب اعمال در جهان ديگر

مسأله حساب در روز «معاد» كه در خطبه بالا به آن اشاره شده است، از مسايل قطعى در اسلام است كه در آيات بسيارى از قرآن مجيد و اخبار متواترى وارد شده است و دايره آن، تمام اعمال انسان از كوچك و بزرگ و گفتار و رفتار و حتّى سخن‌گفتن و سكوت را شامل مى‌شود و از همان آيات و روايات استفاده مى‌شود كه در حسابرسى اعمال آدمى در قيامت، فوق‌العاده دقّت و موشكافى مى‌شود، همان گونه كه در آيه ١٦ سوره لقمان آمده است: «يا بُنَيَّ إِنَّها إِنْ تَكُ مِثْقالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ فَتَكُنْ فِي صَخْرَةٍ أَوْ فِي السَّماواتِ أَوْ فِي الْأَرْضِ يَأْتِ بِهَا اللَّهُ إِنَّ اللَّهَ لَطِيفٌ خَبِيرٌ»، پسرم! اگر به اندازه سنگينى دانه خردلى (عمل نيك يا بد) باشد و در دل سنگى يا گوشه‌اى از آسمانها يا زمين پنهان گردد، خداوند آن را (در قيامت) براى حسابرسى مى‌آورد، خداوند دقيق و آگاه است.»