پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٥٤ - ١- وزن و حساب در عرصه محشر
حساب گرفتار پشيمانى نشويد- همان پشيمانى كه سودى از آن نخواهيد برد- در همين دنيا، خودتان پيوسته اعمال و نيّات و اخلاق خود را وزن كنيد و به حساب خويش برسيد، كاستىها را جبران نماييد و فزونىها را شكر گوييد. آرى، انسان عاقل كسى است كه پيش از آن كه او را در برابر ميزان دعوت كنند، خويشتن و اعمال خويش را توزين نمايد و پيش از آن كه به حساب او برسند، به حساب خويشتن برسد.
در حديثى از امام موسى بن جعفر عليهم السّلام مىخوانيم:
«ليس منّا من لم يحاسب نفسه في كلّ يوم، فإن عمل خيرا استزاد اللّه منه، و حمد اللّه عليه، و إن عمل شيئا شرّا استغفر اللّه و تاب عليه
، كسى كه همه روز به حساب خويش نرسد، از ما نيست، اگر كار نيكى انجام داده، از خدا فزونى طلبد و خدا را سپاس گويد و اگر كار بدى انجام داده، استغفار و توبه كند.» [١] در حديث پر معناى ديگرى از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله آمده است كه به «ابوذر» فرمود:
«يا أباذرّ! حاسب نفسك قبل أن تحاسب، فإنّه أهون لحسابك غدا، وزن نفسك قبل أن توزن،
اى ابوذر! پيش از آن كه به حساب تو برسند، به حساب خويش رسيدگى كن! چرا كه حساب فرداى قيامت را بر تو آسان مىكند و قبل از آن كه در برابر ميزان، قرار بگيرى خود را وزن كن». [٢] «علّامه مجلسى» در «بحارالانوار» در حديث ديگرى از سلسله مواعظ پيامبر صلّى اللّه عليه و آله خطاب به «ابوذر» چنين نقل مىكند:
«يا أباذرّ! لا يكون الرّجل من المتّقين، حتّى
[١] ميزان الحكمة، جلد ١، حديث شماره ٣٨٤٥ (مادّه حساب)
[٢] همان مدرك، حديث ٣٨٤١.