پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٠٣ - و من كلام له عليه السّلام قاله لمروان بن الحكم بالبصرة

خطبه ٧٣ [١] و من كلام له عليه السّلام قاله لمروان بن الحكم بالبصرة

قالوا: أخذ مروان بن الحكم أسيرا يوم الجمل، فاستشفع الحسن و الحسين عليهما السّلام الى أمير المؤمنين عليه السّلام، فكلّماه فيه، فخلّى سبيله فقالا له: يبايعك يا اميرالمؤمنين؟ فقال عليه السّلام ...

اين سخن را على عليه السّلام به مروان حكم در بصره فرمود.

راويان اخبار، چنين نقل كرده‌اند كه «مروان بن حكم» روز جنگ جمل اسير شد (و او را خدمت على عليه السّلام آوردند) از امام حسن و امام حسين عليهما السّلام شفاعت خواست و

[١] سند خطبه: نويسنده كتاب «مصادر نهج البلاغه» مى‌گويد: بخشى از اين سخن را قبل از «سيّد رضى» «ابن سعد» در كتاب «طبقات» در جلد اوّل در شرح حال مروان آورده است، همچنين «بلاذرى» در «أنساب الأشراف» در شرح حال «امير مؤمنان على» عليه السّلام. و از كسانى كه بعد از «سيّد رضى» آن را در كتاب خود آورده‌اند «زمخشرى» در «ربيع الابرار» و «سبط بن جوزى» در «تذكرة الخواصّ» است كه با تفاوت مختصرى آن را ذكر كرده‌اند. قابل توجّه اين كه «ابن ابى الحديد» در جلد ششم نهج البلاغه، صفحه ١٤٦ تصريح مى‌كند كه اين خبر از طرق زيادى نقل شده و اضافه‌هايى ذكر مى‌كند كه مرحوم «سيّد رضى» آنها را در نهج البلاغه نياورده است، اين سخن از يك سو دلالت دارد كه اين كلام به طور متواتر از آن حضرت نقل شده و از سوى ديگر نشان مى‌دهد كه منابع موجود نزد ابن ابى الحديد در اين زمينه منابعى اضافه بر «نهج البلاغه» بوده است (مصادر نهج البلاغه، جلد ٢، صفحه ٧٢).