پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٧٨ - با وجود عترت، گمراهى چرا؟

است، كه بيانگر فرمانهاى الهى و ترجمان وحى است، همان گونه كه زبان، چيزى از خودش نمى‌گويد، بلكه ترجمان دل و روح انسان است.

اين احتمال نيز در تفسير جمله بالا داده شده است كه «زبان آن بزرگواران، جز به صدق و راستى گردش نمى‌كند» چه در امورى كه از خدا و پيامبر نقل مى‌كنند و چه در سخنانى كه از وجودشان مى‌جوشد، همه صدق است و همه راستى! البته اين دو تفسير با هم تضادّى ندارد و مى‌تواند در معناى جمله، جمع باشد.

در آخرين جمله از اين فراز مى‌فرمايد: «حال كه چنين است، آنها را در بهترين جايى كه قرآن را در آن حفظ مى‌كنيد (در درون جان و روحتان) قرار دهيد و همچون تشنگان، براى سيراب شدن، به سرچشمه‌هاى (زلال علوم) آنان روى آوريد.» (فأنزلوهم بأحسن منازل القرآن، وردوهم ورود الهيم‌ [١] العطاش):

قرآن، گاه بر زبان انسان جارى مى‌شود و گاه در عمل او ظاهر مى‌گردد و گاه در عمق روح و جان او، جاى مى‌گيرد و تمام وجودش را روشن مى‌كند؛ بهترين جايگاه قرآن از اين سه محل، همان جايگاه اخير است، جمله بالا مى‌گويد: «محبّت اهل بيت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله را در عمق روح و جان خود پذيرا شويد! همان گونه كه بهترين جايگاه قرآن روح و جان شماست.» اين جمله، در حقيقت تأكيدى است بر «حديث ثقلين» كه عترت را در كنار قرآن قرار مى‌دهد و عموم مسلمانان را به پيروى از هر دو دعوت مى‌نمايد و بر عدم جدايى آن دو از يكديگر، تا دامنه قيامت، تأكيد مى‌كند.

تفسير ديگرى براى اين جمله نيز ذكر شده است و آن اينكه: «آنها را در بهترين جايگاهى كه قرآن توصيه مى‌كند جاى دهيد» و آن، جايگاه امامت و پيشوايى خلق است، كه در آياتى همچون آيه‌ «إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللَّهُ» [٢]» و آيه‌ «يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما

[١] «هيم» جمع «اهيم» در اصل به معناى شتر تشنه است، به شن‌هاى خشكى كه آب را به درون خود مى‌بلعد و گويى تشنه است نيز اين واژه اطلاق مى‌شود.

[٢] سوره مائده، آيه ٥٥.