پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٠٨ - زهد آن است كه امير باشيم نه اسير دنيا!

مسفرة [١] ظاهرة، و كتب بارزة العذر واضحة).

با اينكه امام عليه السّلام در قسمت اخير، بر دو قسمت از اركان سه گانه زهد تأكيد مى‌ورزد (پرهيز از گناه و شكرگزارى در برابر نعمت) ولى تعبيراتى كه در اين چند جمله به كار رفته، نشان مى‌دهد كه منظور امام عليه السّلام اين است كه اگر شكر نعمت را به طور كامل انجام نمى‌دهيد، لااقل شكرگزارى را به فراموشى نسپاريد و اگر ورع و پرهيز از گناه را در حدّ اعلا- كه پرهيز از مشتبهات را هم شامل مى‌شود- نداريد، لااقل حرام، بر صبر شما غلبه نكند و اين حدّ از تقوا را رعايت كنيد.

جمله‌هايى كه مولا عليه السّلام در بيان علّت زهد ذكر فرموده، اشاره بر اين است كه اين حدّ از زهد و تقوا، بر همه كس لازم است، چرا كه خداوند اتمام حجّت كرده، از اين رو هيچ كس در مخالفت با آن معذور نيست! كوتاه سخن اينكه، پرهيز از گناه و شكر نعمت، داراى دو مرحله است: يك مرحله آن وظيفه همه مسلمانان و در واقع شرط ايمان است. و يك مرحله عالى دارد كه آميخته با پرهيز از مشتبهات و كوتاهى آرزوها است و اين در خور زاهدان و شايسته پيشگامان از اهل ايمان است.

نكته‌

زهد آن است كه امير باشيم نه اسير دنيا!

در خطبه‌هاى نهج البلاغه درباره زهد در دنيا، سخن بسيار آمده است. گاهى با همين واژه زهد و گاه با عناوين و واژه‌هاى ديگر. در آيات قرآنى نيز گرچه واژه زهد

[١] «مسفره» از مادّه «سفور» (بر وزن قبور) در اصل به معناى پرده برداشتن و بى‌حجاب شدن است، بنابر اين «مسفره» در خطبه بالا به معناى دلائلى است كه نقاب از چهره حقيقت برمى‌دارد.