پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٢٤ - ب سرعت حساب

در مجموع، قرآن مجيد و روايات اسلامى در مورد حساب روز قيامت، به چند موضوع مهمّ اشاره مى‌كند.

الف: عموميت حساب‌

و شمول آن نسبت به همه انسانها از اوّلين و آخرين و حتّى انبيا و پيامبران، تا آنجا كه يكى از اسامى روز قيامت «يوم الحساب» است كه در چندين آيه از قرآن مجيد آمده است. [١] عموميت نه تنها در مورد انسانها بلكه درباره تمام اعمال آنها نيز مى‌باشد، چنانكه در آيه ٤٧ سوره انبياء مى‌خوانيم: «وَ نَضَعُ الْمَوازِينَ الْقِسْطَ لِيَوْمِ الْقِيامَةِ فَلا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَيْئاً وَ إِنْ كانَ مِثْقالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ أَتَيْنا بِها وَ كَفى‌ بِنا حاسِبِينَ»، و در قيامت ترازوهاى عدالت را در ميان مى‌نهيم و به هيچ كس كمترين ظلمى نمى‌شود و اگر اعمال نيك و بدى به اندازه دانه خردلى باشد، آن را براى حساب حاضر مى‌كنيم و كافى است كه ما حسابرس باشيم.» البتّه كسانى هستند كه به خاطر زشتى فوق العاده اعمال، يا نيكويى فوق‌العاده آن، بدون حساب وارد جهنّم يا بهشت مى‌شوند، و به تعبير ديگر: حساب آنها روشن است. در حديثى از امام زين‌العابدين عليه السّلام مى‌خوانيم:

«إعلموا عباد اللّه! إنّ أهل الشّرك لا تنصب لهم الموازين و لا تنشر لهم الدّواوين و إنّما يحشرون إلى جهنّم زمرا

، بدانيد اى بندگان خدا! كه مشركان (لجوج و طغيانگر) ترازوى سنجش اعمال براى آنها برپا نمى‌شود و نامه اعمالشان بررسى نمى‌گردد، بلكه گروه گروه بسوى جهنم فرستاده مى‌شوند». [٢]

ب: سرعت حساب‌

، در آيات و روايات اين نكته به خوبى روشن است كه حساب الهى در قيامت بسيار سريع است، از جمله در هشت آيه از آيات قرآن مجيد، خداوند به عنوان «سريع‌الحساب» معرّفى شده است. در حديثى مى‌خوانيم:

«إنّ اللّه يحاسب الخلائق كلّهم في مقدار لمح البصر

، خداوند حساب همه بندگان را در يك چشم به هم زدن رسيدگى مى‌كند». [٣]

[١] به آيات ١٦، ٢٦ و ٥٣ سوره ص و آيه ٢٧ سوره غافر، مراجعه نماييد.

[٢] تفسير نورالثقلين، جلد ٤، صفحه ٥٠٧.

[٣] مجمع البيان، جلد ١، صفحه ٢٩٧.