پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٢٢ - خطبه در يك نگاه

بينايى و هوشيارى است و منظور از جمله‌ «أبصر إليها» چشم دوختن به زرق و برق و مظاهر فريبنده آن است كه چشم باطن انسان را، كور مى‌كند.

جمع ميان هر سه معنا نيز در مفهوم جامع اين دو جمله كوتاه و پر معنا بى‌مانع است و به راستى چه كلام زيبايى! و چه گفتار آموزنده و پرمعنايى! اگر انسان تنها همين يك درس را از مكتب مولا بياموزد، براى نجات او در دنيا و آخرت كافى است.

صلوات و درود بر آن مولا و پيشوايى كه دو جمله كوتاهش، اين قدر الهام‌بخش و روح‌پرور و انسان‌ساز است.

در «نهج البلاغه» و ساير كلمات «معصومين عليهم السّلام» نيز تعبيراتى هماهنگ با اين سخن مولا ديده مى‌شود، از جمله، در حديثى آمده است كه خداوند به داود فرمود:

«يا داود احذر القلوب المعلّقة بشهوات الدّنيا! فإنّ عقولها محجوبة عنّي‌

، از دلهايى كه وابسته به شهوات دنياست بپرهيز! چرا كه عقل و درك آنها نسبت به من، در حجاب است» [١].

در حديث ديگرى از همان حضرت (اميرمؤمنان على عليه السّلام) آمده است: (لحبّ الدّنيا صمّت الأسماع عن سماع الحكمة و عميت القلوب عن نور البصيرة، به خاطر حبّ دنيا، گوشها از شنيدن حكمت كر شده و چشم دلها، از نور بصيرت، نابينا گشته است» [٢].

مرحوم سيّد رضى به پايان اين خطبه كه مى‌رسد چنين مى‌گويد:

«و إذا تأمّل المتأمّل قوله عليه السّلام: «و من أبصر بها بصّرته» وجد تحته من المعنى العجيب و الغرض البعيد، ما لا تبلغ غايته و لا يدرك غوره، لا سيّما إذا قرن إليه قوله: «و من أبصر إليها أعمته» فإنّه يجد الفرق بين «أبصر بها» و «أبصر إليها» واضحا نيّرا، و عجيبا باهرا! صلوات اللّه و سلامه عليه».

[١] بحار الانوار، جلد ١٤، صفحه ٣٩.

[٢] غرر الحكم، شماره ٧٣٦٣.