پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٠٩ - گذرگاههاى هولناكى كه در پيش داريم

مى‌كند، به شش وصف ديگر اشاره كرده، مى‌فرمايد: «همان پرهيزگارى كه از ترس (آن روز، به عمل صالح) مبادرت ورزيده، و در مهلت (زندگى) با سرعت مشغول (بندگى) بوده، و نسبت به آنچه مطلوب (پروردگار) است رغبت كامل داشته، و از آنچه بايد بگريزد، دورى كرده است، امروز مراقب فرداى خويش بوده و براى آينده خود، پيش‌بينى لازم را نموده است» (و بادر من وجل، و أكمش‌ [١] في مهل، و رغب في طلب، و ذهب عن هرب، و راقب في يومه غده، و نظر قدما أمامه).

در يك كلمه، از فرصت گرانبهاى عمر، براى زندگى سعادتمندانه در سراى ديگر بهترين بهره‌گيرى را مى‌كند، به آنچه بايد روى آورد، روى مى‌آورد و از آنچه بايد دورى كند، پرهيز مى‌نمايد.

آرى، پرهيزگارى كه داراى اين اوصاف است، سزاوار است الگوى زندگى راهيان راه اللّه و قدوه و اسوه آنان بوده باشد.

در پايان اين فراز، به نتيجه نهايى تقوا و بى‌تقوايى اشاره كرده، مى‌فرمايد: «همان بس، كه بهشت پاداش و عطيّه (پرهيزگاران) باشد! و همان بس، كه آتش دوزخ كيفر و مجازات (بدكاران و بى‌تقوايان) باشد! و كافى است كه خداوند انتقام گيرنده (از اينها) و يارى كننده (آنها) و قرآن مدافع (نيكوكاران) و دشمن (بدكاران) باشد!» (فكفى بالجنّة ثوابا و نوالا، و كفى بالنّار عقابا و وبالا! و كفى باللّه منتقما و نصيرا! و كفى بالكتاب حجيجا و خصيما!).

به راستى امام عليه السّلام در سخنانش اعجاز مى‌كند، در جمله‌هايى كوتاه آنچنان تقوا و پرهيزگارى را توصيف مى‌كند كه در هيچ كتابى ديده نشده و از هيچ كس شنيده نشده است، تعبيراتى كه بى‌دردترين افراد، از آن احساس درد مى‌كنند و سست‌ترين انسانها را به حركت وامى‌دارد و به راستى نام «خطبه غرّاء» بر اين خطبه بسيار بجاست.

[١] «اكمش» از مادّه «كمش» (بر وزن عطش) به معناى تسريع در كارى است و در جمله بالا اشاره به سرعت در خيرات و طاعات است.