استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٨٤ - سؤالات متفرّقه حدود

مذهب» امورى است كه با دليل قطعى در مذهب شيعه ثابت شده باشد. ثانياً: اگر كسى ضروريّات دين را انكار كند، و انكارش سبب انكار نبوّت گردد، از اسلام خارج مى‌شود، ولى انكار ضروريّات مذهب تنها باعث خروج از مذهب است؛ نه اسلام.

سؤالات متفرّقه حدود

سؤال ٩٩٥- درباره قاعده درء بفرماييد:

١- آيا اين قاعده اختصاص به باب حدود دارد، يا شامل ابواب قصاص، ديات و تعزيرات نيز مى‌شود؟

جواب: شامل قصاص و تعزيرات نيز مى‌شود.

٢- معيار در عدم اجراى حد چيست؟ آيا شكّ در حليّت، توهّم جواز عمل، صِرف ظنّ به اباحه، (و لو ظنّ غير معتبر) يا عدم علم به حرمت معيار است؟

جواب: دليل ثبوت حدّ يا قصاص بايد حدّ اقلِّ حجيّت نباشد؛ بلكه دليل، هر چند ظنّى باشد، بايد دليل محكمى محسوب شود؛ به طورى كه عرفاً صدق شبهه نسبت به آن نكند.

٣- محلّ عروض شبهه در قاعده درء كيست؟ قاضى، مرتكب عمل، يا هر دو؟

جواب: معيار تشخيص قاضى است.

٤- آيا شبهات موضوعيّه، حكميّه، شبه عمد و غير عمد، إكراه، إجبار، نسيان و مانند آن مشمول اين قاعده مى‌شود؟

جواب: قاعده درء شامل تمام اين موارد مى‌شود.

٥- در فرض شمول شبهات حكميّه، آيا بين جاهل قاصر و مقصّر تفاوتى وجود دارد؟

جواب: تفاوتى وجود ندارد.

سؤال ٩٩٦- با توجّه به جريان قاعده قرعه در شبهات موضوعيّه، بفرماييد:

١- آيا اين قاعده اختصاص به شبهات حكميّه دارد، يا شبهات موضوعيّه در امور