استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٠١ - احكام وامها

اوّلين ماه موفّق به اخذ وام مى‌شود، ولى آخرين فرد در واقع پس‌انداز خود را دريافت مى‌نمايد. آيا پرداخت وام به شكل فوق مشكل ربا ندارد؟

جواب: اشكالى ندارد.

سؤال ١٣٤٤- اين تعاونى در راستاى اهداف خود، كه كمك به اقشار آسيبب‌پذير و شركت در كارهاى عمرانى و اقتصادى است، اقدام به پرداخت وام جعاله جهت تعمير يا خريد خانه، و وام فروش اقساطى جهت معاملات مى‌نمايد. در صورت آگاهى از تغيير مورد مصرف وام (به هر علّتى،) وظيفه اين تعاونى چيست؟ آيا بايد قرارداد قبلى فسخ و بر اساس موضوع جديد قرارداد منعقد شود، يا به دليل گذشت زمان مسئوليّتى متوجّه اين تعاونى نبوده، و سود دريافتى از محلّ عقد قرارداد اوّليّه بلا اشكال است؟

جواب: بايد قرارداد را فسخ كنيد، و قرارداد جديدى منعقد سازيد. وگرنه، سودى كه مى‌گيريد ربا است.

سؤال ١٣٤٥- مركز پشتيبانى شمال شرق، اقدام به تأسيس تعدادى شركت‌هاى اقتصادى نموده، كه عمدتاً سهامدار آنها پرسنل آن مركز مى‌باشند. از آنجا كه در پرداخت وام توسّط اين تعاونى به شركتهاى مذكور موضوع سود شرعى مدّ نظر است، آيا گرفتن سود بايد دقيقاً در قالب معاملات و عقود اسلامى باشد، يا مشمول حكم رباى پدر و فرزند مى‌باشد كه بدون اشكال است؟

جواب: حكم رباى پدر و فرزند در اينجا جارى نيست، و بايد تحت يكى از عقود شرعيّه باشد.

سؤال ١٣٤٦- كيفيّت و شرايط يكى از وامهاى رايج در بعضى از صندوقهاى قرض الحسنه به شرح زير است. لطفاً حكم شرعى آن را بيان فرماييد:

«افراد با هر مبلغى كه مايل باشند، با هر مدّت زمان، به صورت حساب پس‌انداز بدون سود، حسابى افتتاح مى‌نمايند. در پايان مدّت، پس از استرداد مبلغ پس‌انداز، (و گاه با حبس مبلغ مذكور تا پايان اقساط،) همان ميزان وام، با همان مدّت زمان، با كارمزد معمولى به آنان تعلّق مى‌گيرد.»