استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٩٠ - خسارت عدم النفع

كمتر از مقدار شرعى مصالحه كنند. مگر اين كه مصلحت خاصّى در آنجا حاكم باشد، و منفعت صغير ايجاب كند.

خسارت عدم النفع‌

سؤال ١٣١٥- نظر معظّم له در رابطه با اخذ خسارت عدم النفع (از نوع منفعت قريب الحصول، يا متوقّع الحصول) چه مى‌باشد؟ لطفاً حكم مصاديق زير را بيان فرماييد:

الف) راننده‌اى با اتومبيل خود كار مى‌كند. در اثر تصادف و خسارت وارده، نتوانسته به مدّت ٤ ماه كار كند، و به نظر كارشناسان ٤ ماه هم براى تعمير و راه‌اندازى خودروى مزبور وقت لازم است. آيا راننده اتومبيل مى‌تواند علاوه بر هزينه تعمير، خسارت عدم النفع متعارف اين ٤ ماه را از مقصِّر حادثه مطالبه نمايد؟

ب) هرگاه كسى كه حرفه رسمى او طبابت، يا جرّاحى، يا هر شغل ديگرى است، در اثر صدمه بدنى عمدى، يا غير عمدى، از كار افتاده شود، و به تشخيص كارشناسان، تا آخر عمر توانايى كار كردن و كسب درآمد متعارف را از دست بدهد.

آيا مى‌تواند علاوه بر ديه، درآمد ماهيانه‌اش را در حدّ متعارف از مقصِّر حادثه طلب كند؟

ج) شخصى با ارتكاب اعمالى نظير آدم‌ربايى، طرح شكايت واهى منتهى به بازداشت، ارائه مدارك جعلى به دادگاه، و كسب مجوّز براى توقّف عمليّات ساختمانى، و مانند آن، بدون آن كه صدمه بدنى به طرف وارد نمايد، او را از كار و زندگى انداخته، و موجبات اضرار وى را فراهم نموده است. به گونه‌اى كه دقيقاً قابل تقويم به مبلغ قابل توجّهى مى‌باشد. آيا متضرّر مى‌تواند بابت مدّتى كه نتوانسته كار كند، و بازداشت بوده، يا بابت مدّتى كه خانه ديرتر براى اجاره آماده شده، مطالبه خسارت نمايد؟

د) آيا اولياى دم واجب النفقه مقتول كه بعد از وقوع قتل از دريافت مستمرّى و نفقه محروم شده‌اند، مى‌توانند تا مدّت زمانى كه عرفاً و قانوناً مستحقّ نفقه بوده‌اند،