استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٢٨ - طواف

براى حجّ سال جارى بنامش اصابت كرده، برادرانم طىّ موافقت نامه‌اى، رضايت داده‌اند كه حقير (كه اولاد ارشد مى‌باشم) به نيابت از او حجّ مذكور را برگزار نمايم.

امّا شوهر خواهر متوفّايم به ادّعاى اين كه من يكى از ورّاث مادرتان (به واسطه فوت خواهرتان بعد از او) مى‌باشم، راضى به انجام حجّ مذكور نيستم، و تا سهم الارث همسرم را برابر قيمت فعلى حجّ تمتّع (كه در بازار آزاد مى‌خرند)، ندهيد، امضا نمى‌كنم. با توجّه به عرايض بالا، استدعا دارد بيان فرماييد:

الف) تتمّه مخارج حجّ فوق الذّكر (كه طبق فيش مزبور، بلدى مى‌باشد) از اصل تركه مادرمان پرداخت مى‌گردد، يا از ثلث آن؟

جواب: اين مسأله چند حالت دارد: نخست اين كه مادر شما مى‌توانسته حجّ برود و كوتاهى كرده، در اين صورت، حجّ بر او واجب شده و بايد از تركه او برداشته شود، ولى بايد حجّ بلدى را به حجّ ميقاتى تبديل كرد، و تفاوت آن در ميان ورثه تقسيم شود. مگر اين كه ورثه رضايت دهند.

دوّم: اين كه مادر جز از طريق فيش حجّ نمى‌توانسته به حجّ برود، ولى وصيّت كرده كه با آن فيش، براى او حج بجا آورند. هرگاه اين وصيّت زائد بر ثلث مال او نباشد، بايد عملى شود و ورثه حقّى ندارند.

سوّم: اين كه نه مستطيع بوده كه حجّ آزاد بجا آورد، و نه وصيّت كرده، بلكه فقط فيش حجّ داشته است. در اين صورت حجّ بر او واجب نيست، و آن فيش تعلّق به همه ورثه دارد، و بايد بقيّه ورثه يا رضايت دهند و يا سهم آنها به قيمت روز پرداخته شود. ضمناً توجّه داشته باشيد در صورت اوّل و دوّم فقط هزينه گوسفند و لباس احرام را مى‌توان از مال ميّت برداشت، نه چيز ديگر.

ب) در ميان ورّاث آن مرحومه، چه كسى سزاوارتر است كه حجّ مزبور را به نيابت از آن مرحومه انجام دهد؟

جواب: اگر وصيّت كرده، شخصى كه درباره او وصيّت شده اوْلى‌ است. در غير اين صورت، هر كدام كه ورثه توافق كنند اولى‌ است.

سؤال ٣٩٧- كسى كه مستطيع است و در منطقه‌اى زندگى مى‌كند كه مسجد وجود