استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤١٥ - اولياى دم

جواب: مى‌توانند قصاص را با رضايت قاتل به هر چيزى تبديل كنند، ولى رعايت انصاف در هر حال خوب است.

سؤال ١٠٨٦- پسرم با تحريكات شيطنت‌آميز خانواده همسرش، كه منجر به درگيرى و فوت مادر زنش شد، به قصاص و دريافت فاضل ديه محكوم گرديد. ورّاث كبير، و پدر صغار (اصالتاً و ولايتاً) با دريافت مبلغى بيش از ديه كامله رضايت دادند؛ هر چند در رضايت‌نامه كتبى و رسمى به گرفتن ديه اشاره‌اى نشده است. آيا پدر صغار مى‌تواند از طرف صغار گذشت كند، يا با دريافت ديه رضايت دهد، يا بايد منتظر رشد و بلوغ صغار شود؟ در صورت اخير، آيا امكان آزادى موقّت جانى، با سپردن وثيقه، تا رشد صغار وجود دارد؟

جواب: ولىّ صغار بايد آنچه به نفع آنهاست، انجام دهد. اگر قصاص به نفع آنهاست، بگذارد آنها رشيد شوند و قصاص كنند، و در اين صورت، بايد با وثيقه كافى جانى را آزاد كنند. و اگر ديه به نفع آنهاست، ديه بگيرد. و گذشت جز در موارد بسيار استثنايى به نفع صغار نيست.

سؤال ١٠٨٧- چنانچه ولىّ قهرى بخواهد صبر كند تا ولىّ دم صغير بالغ شده و خود تصميم بگيرد، مصالح مهم از وى تفويت مى‌شود (مثل اين كه قاتل پيرمردى ٨٠ ساله و ولى دم پسر ٢ ساله‌اى باشد كه اگر بخواهند صبر كنند تا وى بالغ گردد به احتمال زياد قاتل مى‌ميرد، و حقّ ولى دم نسبت به قصاص و ديه از بين مى‌رود.) در چنين صورتى ولىّ قهرى كدام از گزينه‌هاى زير را بجا آورد؟

الف) تقاضاى قصاص نمايد.

ب) بر اخذ ديه مصالحه كند.

ج) بر اخذ كمتر از ديه مصالحه نمايد.

د) قاتل را عفو كند.

جواب: در اين گونه موارد غالباً غبطه و مصلحت صغير در گرفتن ديه است؛ به هر مقدار كه جانى حاضر و راضى شود.

سؤال ١٠٨٨- چنانچه عدّه‌اى از اولياى دم خواهان قصاص باشند، آيا سهم الديه‌