استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٩٢ - نحوه پرداخت ديه
نحوه پرداخت ديه
سؤال ١٣٢٠- با توجّه به اين كه در قتل خطا، در پايان سال اوّل، بايد ١٣ ديه مقرّر شرعى پرداخت شود، هرگاه نصف از ١٣ در موعد مقرّر پرداخت، و باقىمانده آن در سال بعد پرداخت گردد، لطفاً بفرماييد:
آيا نصف باقى مانده بايد به قيمت سال جارى پرداخت گردد، يا به قيمت سال گذشته؟
جواب: بايد به قيمت سال جارى پرداخت شود.
سؤال ١٣٢١- در مواردى نظير قتل خطاى محض، كه بنا بر قول مشهور ديه ظرف سه سال و هر سال ثلث آن بايد پرداخت شود، با عنايت به اين كه بر اساس فتواى برخى از فقها ملاك قيمت يوم الأداء مىباشد، بفرماييد در محاسبه ثلث در صورت تعذّر اعيان ششگانه، چگونه بايد عمل كرد؟ آيا از ابتدا قيمت كلّ ديه بر اساس نرخ روز محاسبه مىشود، و جانى در هر سال ملزم به پرداخت ثلث همان قيمت است، يا اين كه در پرداخت هر ثلث، قيمت يوم الأداى همان ثلث ملاك است، يعنى در هر سال بايد با توجّه به قيمت سوقيّه همان سال، ثلث ديه را محاسبه و پرداخت نمايد؟
جواب: در هر سال بايد ثلث ديه را به قيمت روز محاسبه و ادا كند، مگر اين كه در ابتدا مصالحهاى روى قيمت صورت گرفته باشد.
سؤال ١٣٢٢- شخصى در حادثه تصادف رانندگى مرتكب قتل غير عمد شده، و فوراً خود را به نيروى انتظامى معرّفى نموده است. قاضى مربوطه، بعد از طىّ مراحل قانونى و با تعيين مقدار ديه، حكم آن را صادر كرده، ولى مسئولين اجراى احكام ابلاغ پرداخت آن را به مسئولين بيمه تأخير انداختهاند؛ بدين علّت سال بعد مقدار ديه افزايش يافته است. آيا متّهم مديون همان مقدار ديهاى است كه قاضى آن را معيّن نموده، و حكمش را صادر كرده، يا اضافه سال بعد را هم بايد بپردازد؟
جواب: هرگاه مسئول اجراى احكام در ابلاغ حكم كوتاهى كرده، ضامن مبلغ مازاد ديه مىباشد.
سؤال ١٣٢٣- اگر فرد مزبور بعد از وقوع حادثه فرار كند، و پس از چندين سال