مستفاد از روايات متعدّد گرچه شأن ورودش اضرار به ديگران است، ولى مى‌دانيم شأن ورود مفهوم عام، قاعده را محدود نمى‌كند، و إضرار به نفس را نيز شامل مى‌شود.

٣- در حديث معروف فقه الرضا عليه السلام آمده است:

«كُلُّ امْرٍ يَكُون فيهِ الْفَسادُ مِمَّا قَدْ نَهَى‌ عَنْهُ فَحَرامٌ ضارٌّ لِلْجِسْمِ وَ فَسادٌ لِلنَّفْسِ»

و در روايت تحف العقول نيز شبيه آن ديده مى‌شود.

طبق اين روايات هر چيزى كه ضرر مهمّى براى بدن داشته باشد حرام است.

(البتّه ضررهاى جزئى كه در همه چيز هست و قابل اجتناب نيست، از آن خارج و منظور ضررهاى كلّى است).

٤- بعضى عادت به خوردن گِل دارند، كه در روايات اسلامى به نوعى وسواس تعبير شده، و از آن شديداً نهى شده است. به خاطر اين كه براى انسان ضرر دارد، در روايتى آمده است:

«انَّ الطِينَ يُورِثُ السُّقْمَ فى الْجَسَدِ وَ يُهَيِّجُ الدَّاءَ

(خوردن گل سبب بيمارى و تهييج درد است) لذا مرحوم شهيد در كتاب مسالك نخستين دليل تحريم آن را بما فيه من الاضرار الظاهر للبدن شمرده است، اينها نشان مى‌دهد كه حرمت اشياى مضرّه از مسلّمات بوده است. حتّى روزه واجب اگر ضرر داشته باشد بايد ترك شود، و غسل و وضوى واجب در صورت ضرر تبديل به تيمّم مى‌شود.

٥- از همه اينها گذشته طبق قاعده مسلّم اصولى «كلما حكم به العقل حكم به الشرع» (هر چيزى كه عقل قطعى به آن حكم كند، شرع هم به آن حكم خواهد كرد) مسأله حرمت سيگار و انواع دخانيّات در عصر و زمان ما، كه زيان‌هاى مهم آن بر همه دانشمندان ثابت شده، جاى ترديد باقى نمى‌گذارد. فتواى همه مراجع به حرمت مواد مخدّر نيز از همين جا سرچشمه مى‌گيرد. [١]

[١]. نظرات آگاهان درباره زيانهاى دخانيات‌

از آنجا كه فقيه حكم را تعيين مى‌كند و اهل خبره موضوع را، در اينجا رشته سخن را به جمعيّت مبارزه با دخانيات كه متشكل از گروهى از پزشكان مجرّب، اساتيد محترم دانشگاه و خبرگان ديگر است مى‌سپاريم:

* سيگار عامل اصلى و يا كمكى در پيدايش بيش از ٥٠ نوع بيمارى و ٢٠ نوع سرطان در بدن مى‌باشد.

* ساليانه ٥ ميليون نفر به علّت بيمارى‌هاى ناشى از سيگار جان مى‌سپارند. (يعنى بيش از تلفات جنگ جهانى اوّل! چون در طول چهار سال ١٠ ميليون نفر در آن جنگ كشته شدند، ولى تلفات سيگار در دنيا در چهار سال به ٢٠ ميليون نفر مى‌رسد!)

* در سال ٢٠٢٠ ميلادى، ١٠ ميليون نفر در سال به علّت بيمارى‌هاى ناشى از سيگار فوت مى‌شوند. با اين تفاوت كه ٧ ميليون آن در كشورهاى در حال پيشرفت، و ٣ ميليون آن در كشورهاى پيشرفته‌اند!

* به علّت سودآورى صنعت دخانيات براى كمپانى‌هاى چند ملّيتى، به ويژه شركت‌هاى آمريكايى، و با توجّه به محدوديّت‌هاى جدّى در عرضه و مصرف سيگار در كشورهاى غربى، به ويژه آمريكا، ميزان مصرف در اين كشورها روز به روز در حال كاهش است. و لذا با ترفندهاى مختلف به طور رسمى و غير رسمى (قاچاق) بازار مصرف به سوى كشورهاى فقير و در حال توسعه سوق داده شده است!

* در كشور ايران نزديك به ١٠ ميليون سيگارى روزانه بيش از سه ميليارد تومان! خرج سيگار مى‌كنند. (يعنى در هر سال بيش از يك هزار ميليارد تومان!)

* به طور متوسّط دولت‌ها بيش از دو برابر مبلغ مصرف سيگار، صرف «هزينه بيمارى‌ها و درمان عوارض ناشى از سيگار» مى‌نمايند. يعنى رقمى نزديك به ٦ ميليارد تومان در ايران در هر روز. (و در سال بيش از دو هزار ميليارد تومان)

* ساليانه ٥٤ ميليارد نخ سيگار در ايران مصرف مى‌شود، كه نزديك به ١٢ ميليارد نخ آن توليد داخل و بقيّه عمدتاً از طريق قاچاق وارد و توزيع مى‌شود. (يعنى بيش از ٧٥ درصد پول سيگار به خارج مى‌رود)

* جوانان كشور و نوجوانان (گروه‌هاى سنّى ١٠ تا ١٥ سال) هدف اصلى براى ترغيب به كشيدن و اعتياد به سيگار مى‌باشند.

* سيگار در نوجوانان دريچه ورود به اعتياد و ساير بزهكارى‌هاى اجتماعى است.

* افراد غير سيگارى، به ويژه كودكان و همسران افراد سيگارى، به همان اندازه در معرض مضرّات دود سيگار هستند. و اين افراد بى‌گناه به طور اجبارى سلامتى خويش را از دست مى‌دهند.

* كمپانى‌هاى آمريكايى ساليانه بالغ بر ٠٠٠/ ٠٠٠/ ٠٠٠/ ٦٠٠٠ نخ سيگار توليد مى‌كنند كه نزديك به ٣ درصد آن در آمريكا مصرف مى‌شود، و مابقى آن (٩٧ درصد) به خورد مردم ساير كشورها، به ويژه كشورهاى فقير و در حال توسعه، داده مى‌شود. و از اين رهگذر بيش از ٣٠٠ ميليارد دلار سود عايد شركت‌هاى آمريكايى مى‌گردد، كه معادل ٢٠ سال فروش نفت ايران است!