استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٤٧ - ٧- تراست و كارتل

جواب: در قانون اساسى آنها آمده است.

سؤال ١٥٢٨- سخنرانى روحانى بر فراز منبر بهتر است، يا پشت تريبون؟

جواب: معمولًا استفاده كردن از روشهاى سنّتى در مساجد و حسينيّه‌ها بهتر است؛ جز در مواردى كه خطيب بايد ايستاده سخن بگويد، مانند نماز جمعه كه در آنجا استفاده از تريبون مانعى ندارد.

٧- تراست و كارتل‌

سؤال ١٥٢٩- استدعا دارم حكم فقهى دو مورد ذيل را بيان فرماييد.

١- كارتل، اتّحاديّه آزاد و اختيارى بين بنگاههايى است كه در يك رشته اقتصادى مشغول به كار بوده، و مواد يا كالاهاى مشابهى را توليد مى‌نمايند. مقصود اصلى آنها از تشكيل كارتلها به دست گرفتن انحصار جهت فروش كالاى خود مى‌باشد.

٢- تراست، اتحاديّه واحدهايى است كه داراى هدف متمركز در توليد و فروش با يكديگر بوده، و داراى رهبرى واحد مى‌باشند. هدف از تشكيل تراست‌ها تنها انحصار نبوده، بلكه اهداف ديگرى مانند بهره‌گيرى از روشهاى علمى توليد، كم كردن هزينه‌هاى توليد، بهره‌مند شدن از همكارى‌هاى گروهى شركت‌هاى تشكيل دهنده اتحاديّه و مانند آن را نيز دنبال مى‌نمايند.

البتّه همان گونه كه مستحضريد بين «كارتل» و «تراست» تفاوتهايى وجود دارد كه مهم‌ترين آنها حفظ شخصيّت اعضا در كارتل، و از بين رفتن استقلال و شخصيّت اعضا در تراست است. لطفاً حكم شرعى تشكيل چنين اتحاديّه‌هاى تجارى و صنعتى را در قالب كارتل و تراست مرقوم فرماييد.

جواب: در صورتى كه حدّ و حدود اختيارات در هر دو قسمت روشن باشد، و ابهامى در شرايط وجود نداشته باشد، و در عين حال سبب ضرر و زيان قابل توجّهى به جامعه نگردد، و مانع رشد اقتصادى نشود، مانعى ندارد، ولى در فرض ضرر و زيان تشكيل آنها جايز نيست.