استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٠٩ - فصل بيست و يكم احكام حجر

فصل بيست و يكم: احكام حجر

سؤال ٥٦٥- درباره رابطه بلوغ و رشد بفرماييد:

الف) آيا بين دو صفت بلوغ و رشد، شرعاً ملازمه‌اى وجود دارد؟

ب) در صورتى كه جواب سؤال اوّل منفى است، آيا سنّ بلوغ مى‌تواند اماره رشد قرار گيرد؟

ج) در صورت جدايى رشد از بلوغ، و لزوم اثبات رشد پس از بلوغ، آيا اثبات رشد تنها در امور مالى لازم است، يا در امور غير مالى نيز بايد رشد ثابت شود؟

د) در صورتى كه رشد را در امور مالى لازم بدانيد، آيا براى تصرّف در تمامى اموال اثبات رشد لازم است، يا لزوم آن در خصوص اموالى است كه در اختيار ديگران مى‌باشد؟

جواب الف تا د: بلوغ و رشد ملازم يكديگر نيستند، و غالباً رشد بعد از بلوغ است. رشد مراتبى دارد؛ رشد در امور مالى (گاه در اموال كم رشيد است، و گاه در اموال زياد،) رشد در امر ازدواج، و مانند آن. و تا رشد عقلانى به قدر كافى در هر مرحله نباشد، تصرّفات نافذ نيست؛ نه در شرع، و نه نزد عقلاى عرف.

سؤال ٥٦٦- عقب‌مانده‌هاى ذهنى، على رغم سن‌هاى بالا، از نظر درك و عقل گاه در حدّ كودكان ١٢ ساله، يا پايين‌ترند. آيا تكليف شرعى از آنها ساقط است؟

جواب: در صورتى كه به اندازه كافى شعور و تمييز داشته باشند كه بتوانند عبادات را انجام دهند، مكلّف به تكاليف شرعيّه هستند.

سؤال ٥٦٧- آيا كودكان ناشنوا، به دليل تأخير در رشد اجتماعى (به واسطه كمبود گنجينه لغات،) ديرتر از افراد سالم به سنّ تكليف مى‌رسند؟