استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٤٥ - موجبات ضمان

دور مزرعه برق‌دار است. از طرف ديگر شبكه برق منطقه‌اى اعلان مى‌كند كه برق برق‌كشى مزرعه خلاف قانون، و بدون اجازه ما بوده است. لطفاً بفرماييد چه كسى ضامن خون كشاورز متوفّى است؟

جواب: در صورتى كه اتّصال سيم خاردار مزرعه به برق بر خلاف قانون و عرف محل، و در مسير عبور و مرور همسايگان بوده، صاحب مزرعه ضامن است.

سؤال ١١٦٣- نارنجكى كه معلوم نيست از كجا و توسّط چه كسى آورده شده، در دست يكى از بچّه‌ها منفجر گرديده، و بر اثر انفجار آن دو پسربچّه كشته مى‌شوند.

حال با توجّه به اين كه هر كدام از اولياى دم، از طرف مقابل شاكى بوده، و مدّعى است كه فرزند او نارنجك را آورده، تكليف چيست؟ آيا عاقله، با توجّه به صغير بودن مقتولين مسئوليّتى دارد؟ بر فرض اين كه هيچ كس متّهم نباشد، تكليف ديه چه مى‌شود؟

جواب: اين مسأله چند صورت دارد: نخست اين كه يقين داشته باشيم يكى از آن دو بچّه عامل قتل بوده، ولى شناخته نشود. در اينجا ديه يك انسان تقسيم بر عاقله طرفين مى‌شود، و از عاقله يكى گرفته به ولىّ دم دوّمى داده مى‌شود و بالعكس. ديگر اين كه احتمال داده شود اين حادثه اتّفاقى رخ داده، و هيچ يك عامل آن نبوده‌اند. در اين صورت ديه‌اى ندارد. سوّم اين كه يقين داشته باشيم شخص ثالثى عامل اين كار بوده، و آن شخص مجهول باشد. در اين صورت ديه در بيت المال است.

سؤال ١١٦٤- كارگر روز مزدى جهت تعمير ديوار قديمى و گلى، مشغول كندن ديوار مى‌شود. ناگهان ديوار فرو ريخته و كارگر در زير آن فوت مى‌كند. ورّاث وى مدّعى هستند چون در حين كار چنين حادثه‌اى رخ داده، صاحب كار بايد ديه را پرداخت نمايد. از طرفى بنّا مى‌گويد: من به آن مرحوم گفتم: «فعلًا به ديوار دست نزن، تا من از بيرون برگردم.» ولى كارگر در جواب گفته: «به هنگام احداث اين ديوار من كار كرده‌ام، مى‌دانم ديوار محكمى است، و حادثه‌اى رخ نمى‌دهد.» من رفتم بيرون، وقتى آمدم، ديدم ديوار ريخته، و نامبرده فوت كرده است. آيا ديه بر عهده صاحب كار است؟