استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٢٧ - موجبات ضمان

فصل چهل و هفتم: احكام ديات‌

موجبات ضمان‌

سؤال ١١٢١- آيا مرتكبين جرايم زير، با توجّه به عدم حصول نتيجه مجرمانه مورد نظر، قابل مجازات هستند؟

١- شخصى به قصد قتل ديگرى، به سمت وى تيراندازى نموده، امّا به علّت عدم مهارت در تيراندازى، گلوله به فرد مورد نظر اصابت نمى‌كند.

٢- فردى به قصد قتل ديگرى، شبانه به محلّ اقامت وى رفته، و او را كه ظاهراً خوابيده بوده با گلوله هدف قرار مى‌دهد. حال آن كه مجنىُّ عليه قبل از شلّيك وى، بر اثر سكته قلبى فوت نموده است.

٣- شخصى به قصدِ سرقتِ كيفِ پولِ ديگرى، دست در جيب وى مى‌كند. امّا اتّفاقاً جيب او خالى بوده است.

٤- شخصى به قصد قتل ديگرى، گلوله‌اى به سمت او شلّيك مى‌نمايد. امّا گلوله به محلّى غير حسّاس برخورد نموده، و مجنىّ عليه پس از مداوا، كاملًا بهبود مى‌يابد.

قابل ذكر است كه مورد اوّل مصداق «جرم عقيم» است، كه فاعل عمليّات مجرمانه را از آغاز تا پايان انجام داده، امّا اقدامات مجرمانه وى به علّت وجود عاملى خارج از اراده و خواست او بى‌نتيجه مانده، و مورد دوّم و سوّم مصاديق «جرم محالند» كه على‌رغم طىّ مسير مجرمانه از آغاز تا پايان، حصول نتيجه در آن به طور موقّت (مورد ٣) يا دائم (مورد ٢) غير ممكن است، و مورد چهارم مصداق جرم ناقص است، كه موفّقيّت مجرم در حصول نتيجه كامل نبوده، و نتيجه خفيف‌تر از مطلوب مجرم است.